SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 5,66 / Satış: 5,69
€ EURO → Alış: 6,38 / Satış: 6,41

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu
  • 14.09.2014

Bazı tarihi yapıların dönüşümleri, yaşananlara dair çok şey anlatır. Diyarbakır’daki Aziz Teodoros Kilisesi’nin Kurşunlu Camii olma hikâyesi de buna çarpıcı bir örnek. Dikran Mıgund tarafından 1950’de ABD’de yayınlanmış, günümüzde ise artık bulunamaz hale gelmiş ‘Amed’in Yankıları’ adlı eserinde Dikran M. Boyacıyan, bu yapının trajik hikâyesini anlatır. Agos’tan Sarkis Seropyan derledi:kursunlu

“Mıgırdiç Nakkaş, Amed’in ruhani önderi ve Aziz Teodoros Kilisesi’nin başepiskoposuydu. Kiliseyi daha da genişletmiş ve bünyesinde bir de yatılı ruhban okulu kurmuştu. Manastırın sınırları kale surlarından ‘Sıralar’ dokumahanesine kadar uzanıyor, yeni çarşıyı, at pazarını içine alarak şehrin batı surlarına ulaşıyordu. Bahçeleri, kubbeli odaları, kemerli avlularıyla ruhani önderlik binası da buradaydı.

15. yüzyılın ilk çeyreğinde, Ermenistan’ın en sancılı zamanlarında Akkoyunlu ve Karakoyunlular hükmediyordu. Karakoyunlular Ermenistan’a ve İran’ın kuzeyine, Tebriz şehrini merkez aldıkları bir alana hükmederken, Akkoyunlular Ermenistan’ın güneyinde, Mezopotamya’dan Boğazlara kadar bir alanda egemenlik sağladılar. Amed de bu bölgede kalıyordu. Nakkaş döneminde Akkoyunluların başında Sultan Osman bulunuyordu. Nakkaş onunla dostluk kurarak kilisenin kubbesinin inşası için izin alabilmişti. O dönemde Hıristiyanlar iktidarın izni olmadan hiçbir şey yapamazdı. Bu şartlarda kilise kubbesinin inşası için padişah fermanı temin edebilmek, Nakkaş’ın diplomatik başarısıdır.”

Mıgırdiç Nakkaş’ın Amed’de vefat ettiği ve dönemin geleneklerine uygun olarak Aziz Teodoros Kilisesi’nde defnedildiği sanılmaktadır. Amed’in gururu sayılan Aziz Teodoros Kilisesi’nin yok oluşunu ise Ermeni tarihinin kara bir sayfası olarak niteleyen Boyacıyan, “Bir din adamı onun görkemi için yaşamı boyunca çabalar ve yapıyı bir kültür merkezine dönüştürürken, ne yazık ki bu manastır neredeyse 75 yıl sonra bir başka din adamı, yeni bir Vasag eli ile paganlara teslim edildi, Tanrı’nın kutsanmasına adanan mabedin adı da ‘Kurşunlu Camii’ne dönüştürüldü” der.

Bir ihanet hikâyesi

“1516-17 yıllarında Amed’e gelen bir Osmanlı şehzadesi, kendisine gösterilen hüsnü kabulden çok memnun kalarak şehre bir cami armağan etmek ister. Şehri dolaşıp uygun bir alan bulamayınca, İç Kale’deki Virankale burcuna çıkar, gözlerini bağladıktan sonra ucuna kırmızı bir kurdele bağladığı oku görmediği bir istikamete doğru fırlatır. Ardından da tellallar dolaştırarak oku bulanı mükâfatlandıracağını, okun düştüğü yere cami yapacağını, oranın sahibine de cömert bir istimlak bedeli vereceğini duyurur.

Bir hafta kadar sonra Aziz Teodoros Manastırı’nın bakımıyla görevli bir rahip, kırmızı kurdeleli oku kilisenin çatısında bulur. Pelerininin içinde saklayarak  ertesi gün oku şehzadeye götürür. Hıristiyan bir din adamı olduğunu, ancak İslam dininin hak dini olduğuna karar verdiğini söyler.

Şehzade istimlak bedelini kime vermesi gerektiğini sorar. Rahip eğer şehzade arzu ederse ödülü kendisinin bölüştürebileceğini söyler.Bunun üzerine şehzade vaadini yerine getirerek, hazinesindeki altınları halıya dökmelerini emreder. Rahip “Yeter” diyene kadar altın dökülecektir halıya. Oluşan altın tümseğinden gözü dönen rahip nihayet “Yeter” der. İşte o zaman şehzade sorar.

“Çocukluğundan beri İslamiyet’i sevdiğini söylemiştin. Oysa sen Hıristiyan bir din adamısın değil mi?”

“Evet, Haşmetlim” der rahip.

“Sanırım sizler ruhban olurken görevinize sâdık kalacağınıza dair ant içersiniz, değil mi?”

“Evet, Haşmetlim ama o Hıristiyan ilahiyatı içindir.”

“Şimdi beni iyi dinle, görüyorum ki şu halıdaki altınlar için sen imanını inkâr ediyorsun. Allah’ın adıyla ettiğin yeminini bir cübbe gibi üzerinden atıyorsun. Ben bir din adamı değilim ama eminim ki hiçbir müftü veya imam senin hikâyeni dinledikten sonra İslamiyet’i kabul etmene razı olsun. Zavallı mahlûk sen halkına ne büyük bir kötülük ettiğinin farkında mısın? Sözümden dönemeyeceğime göre hükmüm de şudur.”

Bunu söyledikten sonra şehzade, askerlerini çağırarak halıdaki altınların bir çuvala doldurulmasını, dinini inkâr eden rahibin sırtına verilmesini, sonra da şehrin meydanında kafasının kesilmesini buyurur. “Mundar olmuş bu altınları da şehrin fukarasına dağıtın” diyerek sözünü bitirir.

Aziz Teodoros Manastırı’nın Baş Rahibi’ne de bir mektup yazarak durumu anlatır ve üç gün sonra kiliseyi boşaltarak İslamlara teslim etmelerini ister.

Ermeniler üç gün içerisinde taşıyabildikleri her şeyi taşırlar, kalanlar da İslamlar tarafından ateşe verilir. Böylece 1517’de Aziz Teodoros Manastırı’nın sonsuza kadar karanlığa gömülüşünü görmüş olduk. Aziz Giragos Kilisesi’nin ana kapısının sağ tarafındaki duvarda şu yazıtı okuruz:

“Aziz Teodoros 1517’de şehit edildi.”

Mısırlı Hristiyan Kız Kaçırıldı
Üniversite 4.sınıf öğrenci olan Kıpti Hristiyan Sarah Atef, 27 Haziran’da ortadan kayboldu ve hala kayıp. Minyalı olmasına rağmen, Beni Süveyf’teki...
Papa Françesko, Aziz Petrus’un Kutsal Emanetlerini İstanbul Kilisesi’ne Armağan Etti
Roma Katolik Kilisesi’nin tahta çıkma törenine katılan Ekümenik Patriği delegasyonu, Papa Françesko’dan beklenmedik değerli bir hediye aldı. Bu değerli hediye,...
California’da İki Büyük Deprem Meydana Geldi
Güney California, perşembe ve cuma günleri iki büyük depremle sarsıldı. Bunlardan biri büyük hasara yol açtı. Fox News’e göre, 6.4...
Cezayir, Evde İbadeti Yasakladı
Cezayirli bir yargıç, evinde ibadet eden bir Hristiyanı 2 ay hapis cezasına çarptırdı ve 100 bin dinar (840 ABD doları)...
19. Yüzyıldan Kalma Ahşap Kilisesi’nde Trajik Yangın
Rusya’nın Kurgan şehrinde bulunan, 19. yüzyıldan kalma ahşap bir kilise, neredeyse tamamen tahrip oldu. Chimeeva köyündeki Kutsal Kazan Manastırı’nın bir...
İsveç, Hükümet Çalışanlarının İşyerinde Dua Etmelerini Yasakladı
İsveç’te Belediye Meclisi, hükümet çalışanlarının mesai saatleri içerisinde dua etmelerini yasaklayan bir dizi tasarı yayınladı. Bölgesel gazeteye göre, yeni kurallar...
Gençlik Konferansına Giden Grup Trafik Kazası Geçirdi
Amerika Birleşik Devletleri’nin Colorado Eyaleti’nde gerçekleştirilen Ulusal Gençlik Konferansı’na yolcu taşıyan otobüs kaza yaptı. 2 kişi hayatını kaybederken, 13 kişi...
Kiliseden 800 Bin Dolar Çalan Eski Kilise Yetkilisi, 10 Yıl Hapis Cezası Aldı
ABD / Houston’daki Birinci Baptist Kilisesi eski yetkililerinden olan Jerrell Altic, kiliseden 800 bin dolardan fazla para çaldığını itiraf etti....
Hristiyan Savunucusu Norman Geisler Hayatını Kaybetti
İngiltere medya kuruluşu Premier’e göre, Hristiyan savunucusu Norman Geisler, 86 yaşında hayatını kaybetti. Geisler’in ailesi, kısa süren hastalığının ardından 1...
Birleşik Arap Emirlikleri 17 Kiliseye Onay Verdi
Birleşik Arap Emirlikleri, Abu Dabi’de Müslüman olmayan 19 ibadet yerine izin verme sürecini başlattıklarını açıkladı. Bu kararın içinde Hristiyan topluluklara...
Çin, Hristiyanları İzlemek İçin Kiliselere Kamera Kuruyor
Çin’de Orwellian benzeri güvenlik kamera ağı artık kiliselerde bulunuyor. Bitter Winter , komünist hükümetin cemaatin her hareketini izlemek için gözetleme...
Kilise, Evsizlerin Her Gece İçerde Uyumalarına İzin Veriyor
Evsizlik, dünyanın her yerinde var olan ve göz ardı edilemeyecek ciddi bir sorun. Daha da kötüsü, bu durum bazı şehirlerde...
Antakya Saint Pierre Kilisesinde ‘Barış ve Kardeşlik’ Mesajları
Dünyanın ilk mağara kilisesi olarak kabul edilen “St. Pierre Kilisesi”nde Aziz Petrus ve Pavlus Bayramı kutlamaları kapsamında görkemli bir ayin düzenlendi....
Azizler Petrus ve Pavlus Antakya’da Görkemli Bir Ayinle Anıldı
Antakya Patrikhanesi’nin Kurucuları Aziz Petrus ve Aziz Pavlus’u Anma Günü, Lübnan Aziz İlyas Manastırı Başrahibi Episkopos Kostantin Kayyal’in riayetinde görkemli...
Saint Pierre Kilisesi’nde Barış ve Kardeşlik Duaları Edilecek
Her yıl 29 Haziran’da kutlanmakta olan Saint Pierre Bayramı, dünyanın ilk mağara kilisesi olarak kabul edilen Hatay-Antakya St. Pierre Kilisesinde düzenlenecek olan özel bir ayinle kutlanacak. Kutsal...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ