SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 5,61 / Satış: 5,63
€ EURO → Alış: 6,43 / Satış: 6,45

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu
  • 14.09.2014

Bazı tarihi yapıların dönüşümleri, yaşananlara dair çok şey anlatır. Diyarbakır’daki Aziz Teodoros Kilisesi’nin Kurşunlu Camii olma hikâyesi de buna çarpıcı bir örnek. Dikran Mıgund tarafından 1950’de ABD’de yayınlanmış, günümüzde ise artık bulunamaz hale gelmiş ‘Amed’in Yankıları’ adlı eserinde Dikran M. Boyacıyan, bu yapının trajik hikâyesini anlatır. Agos’tan Sarkis Seropyan derledi:kursunlu

“Mıgırdiç Nakkaş, Amed’in ruhani önderi ve Aziz Teodoros Kilisesi’nin başepiskoposuydu. Kiliseyi daha da genişletmiş ve bünyesinde bir de yatılı ruhban okulu kurmuştu. Manastırın sınırları kale surlarından ‘Sıralar’ dokumahanesine kadar uzanıyor, yeni çarşıyı, at pazarını içine alarak şehrin batı surlarına ulaşıyordu. Bahçeleri, kubbeli odaları, kemerli avlularıyla ruhani önderlik binası da buradaydı.

15. yüzyılın ilk çeyreğinde, Ermenistan’ın en sancılı zamanlarında Akkoyunlu ve Karakoyunlular hükmediyordu. Karakoyunlular Ermenistan’a ve İran’ın kuzeyine, Tebriz şehrini merkez aldıkları bir alana hükmederken, Akkoyunlular Ermenistan’ın güneyinde, Mezopotamya’dan Boğazlara kadar bir alanda egemenlik sağladılar. Amed de bu bölgede kalıyordu. Nakkaş döneminde Akkoyunluların başında Sultan Osman bulunuyordu. Nakkaş onunla dostluk kurarak kilisenin kubbesinin inşası için izin alabilmişti. O dönemde Hıristiyanlar iktidarın izni olmadan hiçbir şey yapamazdı. Bu şartlarda kilise kubbesinin inşası için padişah fermanı temin edebilmek, Nakkaş’ın diplomatik başarısıdır.”

Mıgırdiç Nakkaş’ın Amed’de vefat ettiği ve dönemin geleneklerine uygun olarak Aziz Teodoros Kilisesi’nde defnedildiği sanılmaktadır. Amed’in gururu sayılan Aziz Teodoros Kilisesi’nin yok oluşunu ise Ermeni tarihinin kara bir sayfası olarak niteleyen Boyacıyan, “Bir din adamı onun görkemi için yaşamı boyunca çabalar ve yapıyı bir kültür merkezine dönüştürürken, ne yazık ki bu manastır neredeyse 75 yıl sonra bir başka din adamı, yeni bir Vasag eli ile paganlara teslim edildi, Tanrı’nın kutsanmasına adanan mabedin adı da ‘Kurşunlu Camii’ne dönüştürüldü” der.

Bir ihanet hikâyesi

“1516-17 yıllarında Amed’e gelen bir Osmanlı şehzadesi, kendisine gösterilen hüsnü kabulden çok memnun kalarak şehre bir cami armağan etmek ister. Şehri dolaşıp uygun bir alan bulamayınca, İç Kale’deki Virankale burcuna çıkar, gözlerini bağladıktan sonra ucuna kırmızı bir kurdele bağladığı oku görmediği bir istikamete doğru fırlatır. Ardından da tellallar dolaştırarak oku bulanı mükâfatlandıracağını, okun düştüğü yere cami yapacağını, oranın sahibine de cömert bir istimlak bedeli vereceğini duyurur.

Bir hafta kadar sonra Aziz Teodoros Manastırı’nın bakımıyla görevli bir rahip, kırmızı kurdeleli oku kilisenin çatısında bulur. Pelerininin içinde saklayarak  ertesi gün oku şehzadeye götürür. Hıristiyan bir din adamı olduğunu, ancak İslam dininin hak dini olduğuna karar verdiğini söyler.

Şehzade istimlak bedelini kime vermesi gerektiğini sorar. Rahip eğer şehzade arzu ederse ödülü kendisinin bölüştürebileceğini söyler.Bunun üzerine şehzade vaadini yerine getirerek, hazinesindeki altınları halıya dökmelerini emreder. Rahip “Yeter” diyene kadar altın dökülecektir halıya. Oluşan altın tümseğinden gözü dönen rahip nihayet “Yeter” der. İşte o zaman şehzade sorar.

“Çocukluğundan beri İslamiyet’i sevdiğini söylemiştin. Oysa sen Hıristiyan bir din adamısın değil mi?”

“Evet, Haşmetlim” der rahip.

“Sanırım sizler ruhban olurken görevinize sâdık kalacağınıza dair ant içersiniz, değil mi?”

“Evet, Haşmetlim ama o Hıristiyan ilahiyatı içindir.”

“Şimdi beni iyi dinle, görüyorum ki şu halıdaki altınlar için sen imanını inkâr ediyorsun. Allah’ın adıyla ettiğin yeminini bir cübbe gibi üzerinden atıyorsun. Ben bir din adamı değilim ama eminim ki hiçbir müftü veya imam senin hikâyeni dinledikten sonra İslamiyet’i kabul etmene razı olsun. Zavallı mahlûk sen halkına ne büyük bir kötülük ettiğinin farkında mısın? Sözümden dönemeyeceğime göre hükmüm de şudur.”

Bunu söyledikten sonra şehzade, askerlerini çağırarak halıdaki altınların bir çuvala doldurulmasını, dinini inkâr eden rahibin sırtına verilmesini, sonra da şehrin meydanında kafasının kesilmesini buyurur. “Mundar olmuş bu altınları da şehrin fukarasına dağıtın” diyerek sözünü bitirir.

Aziz Teodoros Manastırı’nın Baş Rahibi’ne de bir mektup yazarak durumu anlatır ve üç gün sonra kiliseyi boşaltarak İslamlara teslim etmelerini ister.

Ermeniler üç gün içerisinde taşıyabildikleri her şeyi taşırlar, kalanlar da İslamlar tarafından ateşe verilir. Böylece 1517’de Aziz Teodoros Manastırı’nın sonsuza kadar karanlığa gömülüşünü görmüş olduk. Aziz Giragos Kilisesi’nin ana kapısının sağ tarafındaki duvarda şu yazıtı okuruz:

“Aziz Teodoros 1517’de şehit edildi.”

Kitab-ı Mukaddes Şirketi’nin Düzenlediği Kitap Fuarı 21 Ekim’e Kadar Devam Edecek
İstanbul Beyoğlu İstiklal Caddesi üzerinde bulunan St. Antuan Kilisesi’nde, Kitab-ı Mukaddes Şirketi tarafından 16 Ekim tarihi itibariyle tanıtım ve bilgilendirme...
Tarihi Kilise, Otel Olarak Hizmet Vermeye Başlayacak
Fransa’da tarihi bir Katolik Kilisesi otel olarak hizmet vermeye başlayacak. Fransa’nın Longwy (Lorraine) kasabasında bulunan tarihi kilise satışa çıkarıldı. Satış...
Dünyada Ruh Sağlığı Hastalıkları Artıyor
Yapılan son araştırmalara göre, dünyanın birçok yerinde ruh sağlığı bozukluklarında artış olduğu ve eğer geniş çaplı bir tedbir alınmazsa bunun...
Rus Ortodoks Kilisesi Ekümenik Patrikhane’yle İlişkisini kesti
Moskova Patrikhanesi, Dış Kiliseler ile İlişkiler Departmanı Başkanı Volokolamsk Hilarion, Rus Ortodoks Kilisesi Kutsal Konsili’nin, Ekümenik Patrikhane ile aralarındaki bağı...
Mısır’da Hristiyanlara Saldıran 17 Kişi İçin Karar Verildi
Mısır Askeri Mahkemesi Hristiyanlara yönelik saldırıda yer alan 17 kişi hakkında idam cezası verdi. Mısırlı insan hakları avukatı Halid el-Masri,...
Yoksulluğa Karşı Mücadelenin Simge İsmi Oscar Romero Aziz İlan Edildi
El Salvadorlu Ruhban, Latin Amerikalı ilk Papa olan Papa Françesko tarafından Aziz Petrus Meydanı’nda yapılan ayinle, Oscar Romero’nun yanı sıra eski...
ASCE Şişli Rum Ortodoks Mezarlığı’nı “Evrensel Medeniyetin Anıtları” Arasına Aldı
İstanbul’un güzide ilçelerinden biri olan Şişli’de yer alan Rum Ortodoks Mezarlığı’nın “Evrensel Medeniyetin Anıtları” arasına alındığı tescil edildi. Böylelikle Avrupa’nın...
Birleşik Krallık’ta Kilise Cemaatlerin Sayısı %14’e Kadar Geriledi
Birleşik Krallık’ta yapılan son araştırmalara göre kilise cemaatlerinin %14’e kadar azaldığı görülüyor. Dünya Bülteni’ne göre, İngiliz Sosyal Davranış Anketi verileri...
Romanya’da Eşcinsel Evlilikleri Zorlaştıran Referandum Geçersiz Sayıldı!
Romanya’da eşcinsel evliliklerin gelecek dönemde yasallaşmasına karşı anayasada değişiklik öngören referandumda her ne kadar “evet” oyu kullananların sayısı %92 civarında...
Kuzey Kore Lideri Kim Jong-un Papa’yı Ülkesine Davet Etti
Katolik Kilisesi’nin ruhani lideri Papa Françesko, Kuzey Kore lideri Kim Jong-un tarafından Pyongyang’a davet edildi. Güney Kore Devlet Başkanlığı Ofisi’nde yapılan...
Aziz 23.Yuhanna ve Aziz Khrisostomos’un Görkemli Bayramı Kutlandı
St.Esprit Katedralinde 11 Ekim Perşembe günü, pastoral yılın başlangıcı ve İstanbul Havarisel Reisliği’nin patronları (azizleri) Aziz 23.Yuhanna ve Aziz Yuhanna...
Son Dakika: Pastör Brunson ABD’ye Gitmek İçin Uçağa Bindi
Pastör Brunson, tahliyesinin ardından evinde bavullarını hazırlarken görüntülendi. Reuters’in haberine göre askeri uçakla ABD’ye gidecek olan Pastör Brunson’un evinden gelen bir...
Papa Françesko: “Şeytan Kiliseyi Yıkmak İçin Fazla Mesai Yapıyor”
Papa Françesko, Katolik Kilisesi’nin ruhbanlarının çocuklara yönelik cinsel istismar eyleminde bulunma iddiasının asıl sebebini şeytana yükledi ve “Şeytan diri, iyi durumda…...
Ukrayna Ortodoks Kilisesi’nin Bağımsızlık Talebi Kabul Edildi
Rum Ortodoks Kilisesi İstanbul Patrikhanesi’nde yapılan toplantıda, Ukrayna Ortodoks Kilisesi’nin, Rus Ortodoks Kilisesi’nden bağımsızlık talebinin kabulü kararlaştırıldı. BirGün’de yer alan...
Pastör Brunson’ın Duruşması Yarın
Türkiye’de yaklaşık iki yıldır tutuklu bulunan İzmir’deki Protestan cemaatine ait Diriliş Kilisesi’nin ABD’li Pastörü Andrew Craig Brunson yarın hakim karşısına...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ