SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 5,37 / Satış: 5,39
€ EURO → Alış: 6,07 / Satış: 6,10

Kültürel Mirası İzleme Platformu’ndan “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” çağrısı

Kültürel Mirası İzleme Platformu’ndan “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” çağrısı
  • 28.05.2014

Tarih Vakfı’nın öncülüğünde oluşturulan Kültürel Mirası İzleme Platformu, “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” başlıklı bir çağrı metni yayınladı.

Aralarında dünya çapında tarihçiler, mimarlık tarihçileri, koruma uzmanları, gazeteciler ve kanaat önderlerinin de bulunduğu 1050 isim bu çağrı metnini destekledi.

Kampanyayı bugün Cezayir Toplantı Salonu’ndaki basın toplantısında Platform’dan Deniz Ünsal tanıttı. Metin şöyle:

“Ayasofya, İstanbul ve Türkiye’nin olduğu kadar Ortadoğu, Doğu Akdeniz ve Avrupa’nın başlıca ortak dini, kültürel, sanatsal ve siyasi simgeleri arasında yer almaktadır. Ayasofya’nın müze olarak bütün ziyaretçilerine eşit şekilde açık olması, bu emsalsiz anıtın evrensel değerini yansıtan ve çok katmanlı tarihinin herhangi bir dönemini dışlamadan kucaklayan barışçıl ve kapsayıcı bir davranıştır. Bu güzide eserin İstanbul ve dünya tarihinin ortak mirası olarak yaşatılabilmesi müze statüsünde kalmasına bağlıdır.”

Toplantıda Prof. Dr. Engin Akarlı, Prof. Dr. Şevket Pamuk, Prof. Dr. Aydın Uğur, Prof. Dr. Uğur Tanyeli ve Murat Belge’nin katılımıyla bir panel de gerçekleşti.

Panelde Ayasofya’nın cami kalması isteğinin ardındaki argümanlar, Ayasofya’nın korunması, fetih söylemi gibi başlıklar konuşuldu.

Üç argümana cevap

“Ayasofya’nın cami olmasını isteyenlerin üç argümanı, bir de durum var.

* ‘Batının dayatmasıdır, biz de karşı dayatırız diye misilleme’. Bunun uzantısı olarak başka yerde camilere yapılanlar gösteriliyor.

* ‘Fetih sembolü’ vurgusu. Doğru ama bu Kuran’dan beri ‘Gidin şehirlere mabetlerin en büyüğünü cami yapın’ denmiş gibi bir inanç dolaşıyor, bu doğru değil. Bu bir örf, nerede çıktığını düşünmek lazım.

* ‘Vakfın iradesi doğrultusunda kullanılması lazım’ argümanı. Fatih’in kendisi de çok vakıf bozmuştur. Âli bir menfaate hizmet ediyorsa bozabilir.

* Durum: ‘Aslına rucu’ isteniyor. Ayasofya’nın aslı ne? Aslı 1453. Müslümanlık Türklüğe, Türklük Müslümanlığa indiriliyor. Bunun ifade ettiği yaklaşımda kafalar katılaşıyor ve diyalog zor oluyor. Fatih İstanbul’u aldığında ihya ederek tüm kültürlerin merkezi olan bir yer yapmak istiyor. Bir yandan Rom Ortodoks Kilisesi’ni ihya ediyor.

Murat Belge: Cami sloganının başlangıcı

“ ‘Ayasofya cami olsun’ sloganını ilk politize eden olay 1950’lerde Serdengeçti’de yayınlanan Osman Yüksel’in yazısı. Kısa, ajitatif, saldırgan bir yazı.

“Fatih’in İstanbul’u alıp Ayasofya’yı camiye çevirmesindeki ruh haliyle bu zamanda ‘Ayasofya Cami olsun’ diyenlerin ruh halinde önemli farklar var.

“Fatih’te Müslümanlıktaki Ehl-i Beyit anlayışını görüyoruz. Herhangi bir kilise, havra camiye çevrildiğinde, isteyenler yeni kilise, havra yapsınlar diye başka yer gösterilirdi.

“Serdegençti’deki yazıda ise rövanşizm denebilecek bir şey var; ‘Bizim şuradaki güzelim camimizi kilise yaptılar, biz de yaparız’. Rövanşizmden öte ‘Biz vaktiyle dünyaya egemendik, ama bu hallere düştük, bizden aldılar’ diyerek dünyaya kafa tutma hali var.

“Bu bana özelikle kötü geliyor. Ayasofya’nın niçin cami olmamasına dair gerekçeler sayabilirim ama sosyal psikolojik açıdan bakınca bunun çok hastalıklı, kompleksli bir ruh hali olduğu kanısındayım.

“Bu aslında bir cami yapma meselesi değil, İslam’ın ne olacağına dair de bir tavır alma. Biraz mahalle çocuğu gibi ‘Aldım, fethettim istersem cami yaparım’ gibi bir olgunlaşmamış bir ideolojinin siyaseti mi olması lazım yoksa dünya ile anlaşan diyolog kuran hoşgörüyü kabul eden bir İslam mı istiyoruz. Ateist de olsam bu İslam’ı istiyorum doğrusu.

Şevket Pamuk: Medeniyetler İttifakı

“Devraldığımız tarihi ve kültürel varlıklara karşı çatışamadan yana mı yoksa hoşgörüden yana mı tavır alacağımız bu varlıklara karşı nasıl davranacağımız çok önemli.

“Tavrımızı çatışmadan mı barış ve hoşgörüden mi yana duracağımız belirliyor. Türkiye Cumhuriyeti Ayasofya’nın müze olarak kalmasını sağlayarak hoşgörü ve barıştan yana olduğunu bir kez daha dünyaya duyurmalıdır.

“Eğer Türkiye dünyada öncü olacaksa çatışmanın öncüsü değil barış ve hoşgörünün öncüsü olduğunu göstermelidir.

“Ayasofya’nın müze olarak kalması Türkiye Cumhuriyeti’nin medeniyetler çatışması zihniyeti içinde değil medeniyetler ittifakı içinde olduğunu tüm dünyaya gösterecektir.”

“Dünyada bazı binalar var ki bu sıra dışı büyüleyici yerlerde hep birlikte mucizevi bir yaratık olduğumuz duygusunu taşıyoruz. Hangi kralın hangisi indirdiği aklınıza gelmiyor, insanoğlunun büyük büyünün parçası olduğunu hatırlatıyor. Ayasofya da öyle bir yer.

Aydın Uğur: Ayasofya’nın zenginliği

“Dünyada bazı binalar var ki bu sıra dışı büyüleyici yerlerde hep birlikte mucizevi bir yaratık olduğumuz duygusunu taşıyoruz. Hangi kralın hangisi indirdiği aklınıza gelmiyor, insanoğlunun büyük büyünün parçası olduğunu hatırlatıyor. Ayasofya da öyle bir yer.

“Uluslararası kültürel miras derken hepimizi aşan ortak kılan bir şeyleri temsil eden yerlerden bahsediyoruz. Buraları yerel itişmelerimiz içinde konumlandırmaya çalışmak hepimizi fakirleştirmek gibi.

“Yürürken Bizans villarını, saz kulübelerini görür gibiyim, karşıda Ayasofya. Hepsini aynı anda aynı gün görmek beni sıradanlıktan çıkarıyor o zenginlik başka bir şey yapıyor.

“Tüm bunlardan feragat etmek kendimize yap haksızlık. Ayasofya’yı zenginliklerin bir arada olmasına başka türlü yaklaşıp ortaklıktan çıkarmak düz enayilik gibi geliyor.”

Uğur Tanyeli: Ayasofya’yı rehin tutmuyoruz

“Siyasi itişmenin bir tezahürüyle daha karşı karşıyayız.  İttihat ve Terakki’den başlayan Bizans’laayasofya muze problemli ilişkinin bir parçası.

“Ayasofya’nın bırakın kitlesel olarak ibadete açılması, müze olarak kullanılması bile problemli. 1500 yaşında bir bina, bu yaşta olup özgünlüğünü koruyan ve kitle turizmine açılmış başka yapı yok. Ayasofya’da çarşı var, bin kişi giriyor. Müze kullanımı bile kısıtlanmalı.

“ Cami isteyenlerin argümanlarındaki vakıf vurgusunda da unutulan var. Ayasofya kiliseydi, İslam hukukunun incelikli bir yorumunu yaparsak vakfedilme süreci bile problemli hale gelir.

“ ‘Hristiyanlar camileri kilise yapıyor biz de kiliseleri camiye dönüştürelim’ argümanını da kültürel, insani nedenlerle ve 21. yüzyılda kullanamayız. Kiliseye dönüştürülen camiden çok daha fazla camiye dönüştürülen kilise var.

“Ayasofya’yı dünyanın başka yerinde kiliseye dönüştürülen yapılar karşısında rehin tutmuyoruz. Ayasofya saygı gösterilmesi gereken bir yapı.

“Fetih hakkına dair konuşma 15. yüzyılda olağan olabilir ama 21. yüzyılda böyle konuşmak ciddi bir vehamete işaret ediyor.

“Bir grup iyi niyetlinin bir yapıyı camiye çevirme girişimi olmaktan daha vahim daha radikal Türkiye için yapısal bir soruna işaret ediyor.”

Cezayir İç Savaşı’nda Şehit Olan 19 Rahip ve Rahibe Kutsandı
Vatikan tarafından hizmet için gönderilen 19 rahip, ve rahibe 1991-2002 yılları arasında süren Cezayir İç Savaşı sırasında şehit edildi. Şehitler...
Küresel Bağlamda Osmanlı İmparatorluğu ve Ermeniler: Kültür ve Ekonomi” Başlıklı Uluslararası Bir Konferans Düzenlendi
Türkiye Ermeni Katolik Kilisesi ruhani lideri ve akademisyen Başepiskopos Levon Zekiyan’ın başkanlığında, Ortaköy Lusavoriç Vakfı Araştırma Topluluğu’nca, “Küresel Bağlamda Osmanlı...
Hrant Dink Hafıza Mekanı Nisan Ayında Açılacak
Agos Gazetesi’nin ve Hrant Dink Vakfı’nın eski bir Ermeni İlkokulu’nun binasına taşınmasıyla boş kalan Şişli Sebat Apartmanı’ndaki Hrant Dink’in çalışma...
Bilim İnsanları Genetiği Oynanmış Bebek Kavramını Tartışıyor
Çin’den gelen, genetiğiyle oynanmış ilk bebeğin doğduğu haberleri bilim insanları arasında bunun etik etkilerinin ne olacağı konusunda tartışma yarattı. AP’nin...
Ukrayna Ortodoks Kiliseleri 15 Aralık’ta Birleşecek
Ukrayna Ortodoks Kilisesi’nin kuruluş çalışmaları 15Aralık’ta başlıyor. Geçtiğimiz aylarda Ekümenik Paktrikhane ile Moskova Patrikhanesi arasında gerilime sebep olan ve Moskova...
IŞİD’den Papa’ya Yine Tehdit
Al-Abd Al-Faqir ismiyle yayınlanan bir poster Papa Françesko’ya doğrultulmuş, silah tutan bir el içeriyor ve “Saldırılarımızdan uzakta olduğunuzu sanmayın” mesajını...
Katedral’de Katliam: 4 Ölü
Brezilya’nın en kalabalık kenti Sao Paulo’nun kuzeyinde yer alan Campinas’taki Metropolitan Katedrali’ne giren silahlı saldırgan, ayine katılan kalabalığa ateş açtı....
Noel Pazarı Kana Bulandı
Fransa’nın Strasburg şehrinde bulunan Kleber Meydanı’nında kurulan ve her yıl binlerce kişinin ziyaret ettiği Noel pazarına yakın bir bölgede meydana...
Kaderine Terk Edilen Kilise Vandalizm Kurbanı
1924 Rum Mübadelesi’nin ardından Rum nüfusunun tamamı Yunanistan’a gönderilmesinin ardından Aydın’ın Söke ilçesinde, sahipsiz kalan Rum kilisesi define avcıları ve...
Sponsorlu Noel Ağacı Tartışma Yarattı
İtalya’nın başkenti Roma’nın Venedik Meydanı’na her yıl yerleştirilen Noel ağacını  Roma Belediyesi’nin bu yıl Netflix’in sponsorluğunda yerleştirmesi şehir halkı arasında...
Başepiskopos Zekiyan’dan İnanç Bildirgesi Seminerleri
Türkiye Ermeni Katolik Başepiskoposluğu tarafından düzenlenen Dini ve Kültürel Etkinlikler kapsamında dört hafta sürecek seminerler verilecek. Türkiye Ermeni Katolik Başepiskoposluğu’ndan...
Tronos Korosu Aziz Antuan Kilisesi’nde İlahi Dinletisi Verdi
İstanbul’un en büyük ve en geniş cemaatine sahip olan Aziz Antuan Katolik Kilisesi’nde, Romanya Ortodoks Patrikhanesi Korosu Tronos tarafından ilahi...
Meryem Ana’nın Lekesiz Varoluşu Bayramı Kutlandı
İstanbul/Beyoğlu’nda yer alan Azize Maria Draperis Katolik Kilisesi’nde, Meryem Ana’nın Lekesiz Varoluşu (Immaculata Conceptio) Bayramı 8 Aralık Cumartesi günü kutlandı. İstanbul...
Kamerun’da Rahip Cinayeti
İddialara göre, Kamerun’da bir rahip hükümete bağlı askerler tarafından vurularak öldürüldü.  33 yaşındaki, Mill Hill topluluğuna bağlı Kenyalı rahip, Peder...
Nijeryalı Başepiskopos’tan Şiddete Karşı Çağrı
Nijeryalı Anglikan Başepiskopos Ben Kwashi, yeni yıldaki seçimler sırasında Hristiyanlara karşı gerçekleşmesi muhtemel şiddet eylemlerine dikkat çekti.  Jos Başepiskoposu Ben...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ