SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 4,83 / Satış: 4,85
€ EURO → Alış: 5,66 / Satış: 5,68

Kültürel Mirası İzleme Platformu’ndan “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” çağrısı

Kültürel Mirası İzleme Platformu’ndan “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” çağrısı
  • 28.05.2014

Tarih Vakfı’nın öncülüğünde oluşturulan Kültürel Mirası İzleme Platformu, “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” başlıklı bir çağrı metni yayınladı.

Aralarında dünya çapında tarihçiler, mimarlık tarihçileri, koruma uzmanları, gazeteciler ve kanaat önderlerinin de bulunduğu 1050 isim bu çağrı metnini destekledi.

Kampanyayı bugün Cezayir Toplantı Salonu’ndaki basın toplantısında Platform’dan Deniz Ünsal tanıttı. Metin şöyle:

“Ayasofya, İstanbul ve Türkiye’nin olduğu kadar Ortadoğu, Doğu Akdeniz ve Avrupa’nın başlıca ortak dini, kültürel, sanatsal ve siyasi simgeleri arasında yer almaktadır. Ayasofya’nın müze olarak bütün ziyaretçilerine eşit şekilde açık olması, bu emsalsiz anıtın evrensel değerini yansıtan ve çok katmanlı tarihinin herhangi bir dönemini dışlamadan kucaklayan barışçıl ve kapsayıcı bir davranıştır. Bu güzide eserin İstanbul ve dünya tarihinin ortak mirası olarak yaşatılabilmesi müze statüsünde kalmasına bağlıdır.”

Toplantıda Prof. Dr. Engin Akarlı, Prof. Dr. Şevket Pamuk, Prof. Dr. Aydın Uğur, Prof. Dr. Uğur Tanyeli ve Murat Belge’nin katılımıyla bir panel de gerçekleşti.

Panelde Ayasofya’nın cami kalması isteğinin ardındaki argümanlar, Ayasofya’nın korunması, fetih söylemi gibi başlıklar konuşuldu.

Üç argümana cevap

“Ayasofya’nın cami olmasını isteyenlerin üç argümanı, bir de durum var.

* ‘Batının dayatmasıdır, biz de karşı dayatırız diye misilleme’. Bunun uzantısı olarak başka yerde camilere yapılanlar gösteriliyor.

* ‘Fetih sembolü’ vurgusu. Doğru ama bu Kuran’dan beri ‘Gidin şehirlere mabetlerin en büyüğünü cami yapın’ denmiş gibi bir inanç dolaşıyor, bu doğru değil. Bu bir örf, nerede çıktığını düşünmek lazım.

* ‘Vakfın iradesi doğrultusunda kullanılması lazım’ argümanı. Fatih’in kendisi de çok vakıf bozmuştur. Âli bir menfaate hizmet ediyorsa bozabilir.

* Durum: ‘Aslına rucu’ isteniyor. Ayasofya’nın aslı ne? Aslı 1453. Müslümanlık Türklüğe, Türklük Müslümanlığa indiriliyor. Bunun ifade ettiği yaklaşımda kafalar katılaşıyor ve diyalog zor oluyor. Fatih İstanbul’u aldığında ihya ederek tüm kültürlerin merkezi olan bir yer yapmak istiyor. Bir yandan Rom Ortodoks Kilisesi’ni ihya ediyor.

Murat Belge: Cami sloganının başlangıcı

“ ‘Ayasofya cami olsun’ sloganını ilk politize eden olay 1950’lerde Serdengeçti’de yayınlanan Osman Yüksel’in yazısı. Kısa, ajitatif, saldırgan bir yazı.

“Fatih’in İstanbul’u alıp Ayasofya’yı camiye çevirmesindeki ruh haliyle bu zamanda ‘Ayasofya Cami olsun’ diyenlerin ruh halinde önemli farklar var.

“Fatih’te Müslümanlıktaki Ehl-i Beyit anlayışını görüyoruz. Herhangi bir kilise, havra camiye çevrildiğinde, isteyenler yeni kilise, havra yapsınlar diye başka yer gösterilirdi.

“Serdegençti’deki yazıda ise rövanşizm denebilecek bir şey var; ‘Bizim şuradaki güzelim camimizi kilise yaptılar, biz de yaparız’. Rövanşizmden öte ‘Biz vaktiyle dünyaya egemendik, ama bu hallere düştük, bizden aldılar’ diyerek dünyaya kafa tutma hali var.

“Bu bana özelikle kötü geliyor. Ayasofya’nın niçin cami olmamasına dair gerekçeler sayabilirim ama sosyal psikolojik açıdan bakınca bunun çok hastalıklı, kompleksli bir ruh hali olduğu kanısındayım.

“Bu aslında bir cami yapma meselesi değil, İslam’ın ne olacağına dair de bir tavır alma. Biraz mahalle çocuğu gibi ‘Aldım, fethettim istersem cami yaparım’ gibi bir olgunlaşmamış bir ideolojinin siyaseti mi olması lazım yoksa dünya ile anlaşan diyolog kuran hoşgörüyü kabul eden bir İslam mı istiyoruz. Ateist de olsam bu İslam’ı istiyorum doğrusu.

Şevket Pamuk: Medeniyetler İttifakı

“Devraldığımız tarihi ve kültürel varlıklara karşı çatışamadan yana mı yoksa hoşgörüden yana mı tavır alacağımız bu varlıklara karşı nasıl davranacağımız çok önemli.

“Tavrımızı çatışmadan mı barış ve hoşgörüden mi yana duracağımız belirliyor. Türkiye Cumhuriyeti Ayasofya’nın müze olarak kalmasını sağlayarak hoşgörü ve barıştan yana olduğunu bir kez daha dünyaya duyurmalıdır.

“Eğer Türkiye dünyada öncü olacaksa çatışmanın öncüsü değil barış ve hoşgörünün öncüsü olduğunu göstermelidir.

“Ayasofya’nın müze olarak kalması Türkiye Cumhuriyeti’nin medeniyetler çatışması zihniyeti içinde değil medeniyetler ittifakı içinde olduğunu tüm dünyaya gösterecektir.”

“Dünyada bazı binalar var ki bu sıra dışı büyüleyici yerlerde hep birlikte mucizevi bir yaratık olduğumuz duygusunu taşıyoruz. Hangi kralın hangisi indirdiği aklınıza gelmiyor, insanoğlunun büyük büyünün parçası olduğunu hatırlatıyor. Ayasofya da öyle bir yer.

Aydın Uğur: Ayasofya’nın zenginliği

“Dünyada bazı binalar var ki bu sıra dışı büyüleyici yerlerde hep birlikte mucizevi bir yaratık olduğumuz duygusunu taşıyoruz. Hangi kralın hangisi indirdiği aklınıza gelmiyor, insanoğlunun büyük büyünün parçası olduğunu hatırlatıyor. Ayasofya da öyle bir yer.

“Uluslararası kültürel miras derken hepimizi aşan ortak kılan bir şeyleri temsil eden yerlerden bahsediyoruz. Buraları yerel itişmelerimiz içinde konumlandırmaya çalışmak hepimizi fakirleştirmek gibi.

“Yürürken Bizans villarını, saz kulübelerini görür gibiyim, karşıda Ayasofya. Hepsini aynı anda aynı gün görmek beni sıradanlıktan çıkarıyor o zenginlik başka bir şey yapıyor.

“Tüm bunlardan feragat etmek kendimize yap haksızlık. Ayasofya’yı zenginliklerin bir arada olmasına başka türlü yaklaşıp ortaklıktan çıkarmak düz enayilik gibi geliyor.”

Uğur Tanyeli: Ayasofya’yı rehin tutmuyoruz

“Siyasi itişmenin bir tezahürüyle daha karşı karşıyayız.  İttihat ve Terakki’den başlayan Bizans’laayasofya muze problemli ilişkinin bir parçası.

“Ayasofya’nın bırakın kitlesel olarak ibadete açılması, müze olarak kullanılması bile problemli. 1500 yaşında bir bina, bu yaşta olup özgünlüğünü koruyan ve kitle turizmine açılmış başka yapı yok. Ayasofya’da çarşı var, bin kişi giriyor. Müze kullanımı bile kısıtlanmalı.

“ Cami isteyenlerin argümanlarındaki vakıf vurgusunda da unutulan var. Ayasofya kiliseydi, İslam hukukunun incelikli bir yorumunu yaparsak vakfedilme süreci bile problemli hale gelir.

“ ‘Hristiyanlar camileri kilise yapıyor biz de kiliseleri camiye dönüştürelim’ argümanını da kültürel, insani nedenlerle ve 21. yüzyılda kullanamayız. Kiliseye dönüştürülen camiden çok daha fazla camiye dönüştürülen kilise var.

“Ayasofya’yı dünyanın başka yerinde kiliseye dönüştürülen yapılar karşısında rehin tutmuyoruz. Ayasofya saygı gösterilmesi gereken bir yapı.

“Fetih hakkına dair konuşma 15. yüzyılda olağan olabilir ama 21. yüzyılda böyle konuşmak ciddi bir vehamete işaret ediyor.

“Bir grup iyi niyetlinin bir yapıyı camiye çevirme girişimi olmaktan daha vahim daha radikal Türkiye için yapısal bir soruna işaret ediyor.”

Ekümenik Patrik 1.Bartholomeos, Isparta ve Antalya’yı Ziyaret Etti
Rum Ortodoks Kilisesi Ruhani Önderi Ekümenik Patrik Hazretleri 1. Bartholomeos, geçtiğimiz Cumartesi günü Isparta’nın Eğirdir ilçesinde bulunan Ayastefanos Kilisesi’nde dua...
Bulgaristan’da 67 Kişi Vaftiz Oldu
Bulgaristan’ın 6 şehrinden gelen Türkçe konuşan İsa Mesih inanlıları Bulgaristan’ın Sliven şehrinde 14 Temmuz Cumartesi günü vaftiz töreni için bir...
Ortodoks Gençliği Hatay’da Buluştu
Hatay- Mersin Ortodoks gençliğinin bir araya geldiği 4. Doğu Akdeniz Ortodoks Kiliselerinin Büyük Buluşması, 14 Temmuz 2018 tarihinde Hatay’ın Arsuz ilçesinde...
Papa Françesko: Mevcut Eylemler Ortadoğu’ya Asla Barış Getiremez!
Papa Françesko verdiği söylevde; duvarların inşa edilmesinin, toprakların işgal edilmesinin ve inanç hoşgörüsüzlüğünün Ortadoğu’ya asla barış getirmeyeceğine vurgu yaptı. Papa,...
Evanjelik Hristiyanlar, Hristiyan Mülteciler İçin Endişeli
Bir grup Evanjelik Hristiyan, bu yıl şimdiye kadar Ortadoğu’dan sadece bir avuç Hristiyanın ABD’ye kabul edilmesinden endişe duyuyor. Evanjelik bir...
Nijeryalı Episkopos, Hristiyanlara Yönelik Soykırım Tehlikesi Konusunda Uyarıda Bulundu
Nijerya’da bir episkopos, ülkenin Orta Kuşak bölgesinde Hristiyanlara yönelik soykırım tehlikesiyle ilgili uyarıda bulundu ve Fulani kabilesi tarafından uygulanan şiddetin...
Episkoposlar’ın Video Dizileri, Din Özgürlüğü Haftası İçin Dua ve Eylemi Teşvik Ediyor
Amerika Birleşik Devletleri Katolik Episkoposlar Konferansı, 2018 Din Özgürlüğü Haftası için Katolikleri dini özgürlük yararına dua etmeye ve harekete geçmeye...
Filipinler Devlet Başkanı Duterte İnananları Öfkelendiren Yorumlarına Devam Etti!
Filipinler Devlet Başkanı Rodrigo Duterte’nin, inancın temel bazı doktrinlerini sorgulayan ve alay eden yorumlarına devam etmesi ülkede tartışmalara neden oldu....
Nikaragua’da Katolik Ruhbanlara Maskeli Milisler Tarafından Saldırıda Bulunuldu!
Nikaragua’da hükümet karşıtı göstericiler ile polis ve iktidar yanlısı milisler arasındaki gerginlik gün geçtikçe artmaya devam ediyor. Son olarak iktidar...
Ortodoks ve Katolik Kiliselerinden, Manastır Yenileme Çalışmaları
Rus Ortodoks Kilisesi, Katolik Kilisesi ve Suriye Kilise Dış İlişkiler Dairesi Başkanı Volokolamsk Hilarion, Suriye savaşı nedeniyle zarar gören kiliseleri...
Hristiyan Ailenin İkameti İsrail Mahkemesi Tarafından İptal Edildi!
Yeruşalimli Hristiyanlardan olan Atallah ailesinin ikameti, İsrail mahkemesi tarafından “taşınma” gerekçesiyle iptal edildi. İsrail mahkemesi, aile üyelerinin evlerini eski şehirdeki...
Kars’ta, Üzerinde İsa Mesih’in Portresi Bulunan 444 Tane Bizans Sikkesi Bulundu!
Kars’ın Kağızman ilçesinde, elektrik direği inşası için yapılan çalışmada, üzerinde İsa Mesih’in portresi yer alan tahminen Ortaçağ dönemine ait 444...
46.Avrupa Katolik Episkoposlar Konferansları Genel Sekreterleri Toplantısı Yapıldı
“Korkma, yanındayım!” 29 Haziran – 2 Temmuz tarihleri arasında Havari Pavlus ve Barnaba’nın Adası olan Kıbrıs’ta yapılan, Avrupa’daki Katolik Episkoposlar...
Kız Öğrenci “Yasa Dışı Müjdecilik” Sebebi İle Yargılandı
Nijni Novgorod kentindeki Volga Araştırma Tıp Üniversitesi’nde eğitim gören Zimbabweli Kudzay Nyamarebvu, yasadışı misyonerlik faaliyetleri sebebiyle “gizli misyoner” ilan edilerek...
Dünyanın En Yaşlı Rahibesi, Japonya’da Hayatını Kaybetti
Aslen İspanyol olan Rahibe Victoria De La Cruz geçtiğimiz günlerde 111. yaşını kutlayamadan hayatını kaybetti. Victoria, 24 Haziran 1907’de Malaga’da...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ