SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 6,04 / Satış: 6,07
€ EURO → Alış: 6,55 / Satış: 6,58

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu
  • 14.09.2014

Bazı tarihi yapıların dönüşümleri, yaşananlara dair çok şey anlatır. Diyarbakır’daki Aziz Teodoros Kilisesi’nin Kurşunlu Camii olma hikâyesi de buna çarpıcı bir örnek. Dikran Mıgund tarafından 1950’de ABD’de yayınlanmış, günümüzde ise artık bulunamaz hale gelmiş ‘Amed’in Yankıları’ adlı eserinde Dikran M. Boyacıyan, bu yapının trajik hikâyesini anlatır. Agos’tan Sarkis Seropyan derledi:kursunlu

“Mıgırdiç Nakkaş, Amed’in ruhani önderi ve Aziz Teodoros Kilisesi’nin başepiskoposuydu. Kiliseyi daha da genişletmiş ve bünyesinde bir de yatılı ruhban okulu kurmuştu. Manastırın sınırları kale surlarından ‘Sıralar’ dokumahanesine kadar uzanıyor, yeni çarşıyı, at pazarını içine alarak şehrin batı surlarına ulaşıyordu. Bahçeleri, kubbeli odaları, kemerli avlularıyla ruhani önderlik binası da buradaydı.

15. yüzyılın ilk çeyreğinde, Ermenistan’ın en sancılı zamanlarında Akkoyunlu ve Karakoyunlular hükmediyordu. Karakoyunlular Ermenistan’a ve İran’ın kuzeyine, Tebriz şehrini merkez aldıkları bir alana hükmederken, Akkoyunlular Ermenistan’ın güneyinde, Mezopotamya’dan Boğazlara kadar bir alanda egemenlik sağladılar. Amed de bu bölgede kalıyordu. Nakkaş döneminde Akkoyunluların başında Sultan Osman bulunuyordu. Nakkaş onunla dostluk kurarak kilisenin kubbesinin inşası için izin alabilmişti. O dönemde Hıristiyanlar iktidarın izni olmadan hiçbir şey yapamazdı. Bu şartlarda kilise kubbesinin inşası için padişah fermanı temin edebilmek, Nakkaş’ın diplomatik başarısıdır.”

Mıgırdiç Nakkaş’ın Amed’de vefat ettiği ve dönemin geleneklerine uygun olarak Aziz Teodoros Kilisesi’nde defnedildiği sanılmaktadır. Amed’in gururu sayılan Aziz Teodoros Kilisesi’nin yok oluşunu ise Ermeni tarihinin kara bir sayfası olarak niteleyen Boyacıyan, “Bir din adamı onun görkemi için yaşamı boyunca çabalar ve yapıyı bir kültür merkezine dönüştürürken, ne yazık ki bu manastır neredeyse 75 yıl sonra bir başka din adamı, yeni bir Vasag eli ile paganlara teslim edildi, Tanrı’nın kutsanmasına adanan mabedin adı da ‘Kurşunlu Camii’ne dönüştürüldü” der.

Bir ihanet hikâyesi

“1516-17 yıllarında Amed’e gelen bir Osmanlı şehzadesi, kendisine gösterilen hüsnü kabulden çok memnun kalarak şehre bir cami armağan etmek ister. Şehri dolaşıp uygun bir alan bulamayınca, İç Kale’deki Virankale burcuna çıkar, gözlerini bağladıktan sonra ucuna kırmızı bir kurdele bağladığı oku görmediği bir istikamete doğru fırlatır. Ardından da tellallar dolaştırarak oku bulanı mükâfatlandıracağını, okun düştüğü yere cami yapacağını, oranın sahibine de cömert bir istimlak bedeli vereceğini duyurur.

Bir hafta kadar sonra Aziz Teodoros Manastırı’nın bakımıyla görevli bir rahip, kırmızı kurdeleli oku kilisenin çatısında bulur. Pelerininin içinde saklayarak  ertesi gün oku şehzadeye götürür. Hıristiyan bir din adamı olduğunu, ancak İslam dininin hak dini olduğuna karar verdiğini söyler.

Şehzade istimlak bedelini kime vermesi gerektiğini sorar. Rahip eğer şehzade arzu ederse ödülü kendisinin bölüştürebileceğini söyler.Bunun üzerine şehzade vaadini yerine getirerek, hazinesindeki altınları halıya dökmelerini emreder. Rahip “Yeter” diyene kadar altın dökülecektir halıya. Oluşan altın tümseğinden gözü dönen rahip nihayet “Yeter” der. İşte o zaman şehzade sorar.

“Çocukluğundan beri İslamiyet’i sevdiğini söylemiştin. Oysa sen Hıristiyan bir din adamısın değil mi?”

“Evet, Haşmetlim” der rahip.

“Sanırım sizler ruhban olurken görevinize sâdık kalacağınıza dair ant içersiniz, değil mi?”

“Evet, Haşmetlim ama o Hıristiyan ilahiyatı içindir.”

“Şimdi beni iyi dinle, görüyorum ki şu halıdaki altınlar için sen imanını inkâr ediyorsun. Allah’ın adıyla ettiğin yeminini bir cübbe gibi üzerinden atıyorsun. Ben bir din adamı değilim ama eminim ki hiçbir müftü veya imam senin hikâyeni dinledikten sonra İslamiyet’i kabul etmene razı olsun. Zavallı mahlûk sen halkına ne büyük bir kötülük ettiğinin farkında mısın? Sözümden dönemeyeceğime göre hükmüm de şudur.”

Bunu söyledikten sonra şehzade, askerlerini çağırarak halıdaki altınların bir çuvala doldurulmasını, dinini inkâr eden rahibin sırtına verilmesini, sonra da şehrin meydanında kafasının kesilmesini buyurur. “Mundar olmuş bu altınları da şehrin fukarasına dağıtın” diyerek sözünü bitirir.

Aziz Teodoros Manastırı’nın Baş Rahibi’ne de bir mektup yazarak durumu anlatır ve üç gün sonra kiliseyi boşaltarak İslamlara teslim etmelerini ister.

Ermeniler üç gün içerisinde taşıyabildikleri her şeyi taşırlar, kalanlar da İslamlar tarafından ateşe verilir. Böylece 1517’de Aziz Teodoros Manastırı’nın sonsuza kadar karanlığa gömülüşünü görmüş olduk. Aziz Giragos Kilisesi’nin ana kapısının sağ tarafındaki duvarda şu yazıtı okuruz:

“Aziz Teodoros 1517’de şehit edildi.”

Black Metal Topluluğundaki İmajı İçin Kiliseleri Kundakladığını İtiraf Etti
ABD’de 22 yaşındaki bir genç, üç kiliseyi kasten ateşe vermekle suçlandı. ‘Black metal’ müzik yapan bir grupta yer alan genç,...
Pakistanlı Hristiyanlar Uluslararası İnsan Ticaretinin Kurbanı Oluyor
Geçtiğimiz bir yıl içerisinde 600’e aşkın Hristiyan genç kız Pakistan’dan Çin’e gelin olarak satıldı. Associated Press haber kaynağından alınan bilgilere...
Çoğu Hristiyanın Kiliseye Gitmesinde Çocuk Hizmetleri Etkili
Yeni bir Barna araştırmasında, her 10 kilise topluluğunun yaklaşık 6’sının, mevcut kiliseleri seçmelerinin başlıca nedeni olarak çocuklara yönelik hizmetlerin varlığı...
“Overcomer” Filmiyle İsa Mesih’e İman Ediyorlar
“Overcomer” adlı Hristiyan filminin, vizyona girmesiyle 3 hafta içinde Amerika Birleşik Devletleri’nde en iyi filmler arasında yer aldı. Filmin yönetmeni...
Çin’de Hristiyanlar Kriz Bölgesinde Müjdeyi Duyurmaya Devam Ediyor
Elçilerin İşleri 5:29’da, ‘insanlardan ziyade Tanrı’ya hizmet etmek gerekir’ bildirisini referans alan Hristiyanlar, korona virüsü salgınının merkez üssü olan Wuhan...
Rakka’da Ermeni Katolik Kilisesi’nin Restorasyonu Devam Ediyor
Suriye’nin Rakka şehrindeki kiliseler IŞİD tarafından yağmalanmış ve yıkılmış, çoğu kilise ise harabeye dönmüştü. Raşid Parkı yakınlarında, Rakka’nın en büyük...
Hristiyanlar, Çoğunlukla Vaazlardan Memnun Kaldıklarını Belirtiyor
Vaazların, kiliselerdeki farklı gelenekler arasındaki ibadetin ayırt edici bir unsurudur. Pew Araştırma Merkezi’nin 28 Ocak tarihli raporunda, Hristiyan topluluklardaki vaazların,...
3 Bin Yıllık Kavanoz, Bölgenin ‘İsrail Şehri’ Olduğunu Kanıtlayabilir
İsrailli bir adamın ismini taşıyan yaklaşık 3 bin yıllık kavanoz, Eski Antlaşma’da bahsedilen bölgenin, gerçekten İsrail şehri olduğunu kanıtlayabilir. Azusa...
Çinli Pastör, Acil Dua Çağrısında Bulundu
Ölümcül korona virüsü salgınının merkez üssü Wuhan’da yaşayan Çinli Pastör, vaka sayısının 20 bini aşması ve birçok büyük şehrin karantina...
ABD’deki Kiliseler, Silahlı Güvenlik Güçleri Tarafından Korunuyor
ABD’de kiliselere düzenlenen saldırılar artınca, kiliselerin çoğu çareyi silahlı güvenlik ekipleri tarafından korunmada buldu ve cemaatin de silah taşımasına izin...
Dini Grupların, Medyada Adil Temsil Edilmesi Çağrısında Bulunuldu
Medya endüstrisinde nefret suçu olaylarına yol açtığı söylenen olumsuz söylemlerin azaltılarak, dini temsil konusunda iyileştirmeler yapılmasının gerekli olduğunu savunan yeni...
Çin’de Hristiyanların Uğradığı Zulüm, Ölümden Sonra da Devam Ediyor
Çin’de Komünist Parti tarafından dini faaliyetlere yönelik baskılar artmaya devam ediyor. Ülkedeki Hristiyanlar hayatını kaybeden sevdiklerine cenaze töreni düzenlemek istediklerinde...
İsyanlara Katılmakla Suçlanan 42 Hristiyan Beraat Etti
Uluslararası Hristiyan Kurumu (ICC), Lahor’da Terörle Mücadele Mahkemesi’nin (ATC) 2015 yılında iki kilisenin bombalanmasının ardından Youhanabad isyanlarına katılmakla suçlanan 42...
Saldırıya Uğrayan Pastör, Putlar Önünde Oturmaya Zorlandı
Yüzlerce radikal Hindu milliyetçisi, Hindistan’ın Haryana eyaletindeki bir ev kilisesine saldırarak pastörü kaçırdılar ve kaçırdıkları pastörü, kutsal saydıkları putların önünde...
10 Yıl İçinde 9 Milyon Çocuk Zatürre Nedeniyle Hayatını Kaybedebilir
Her yıl 5 yaşın altındaki 800 bin’den fazla çocuğun zatürre nedeniyle hayatını kaybettiği düşünülüyor. Bu sayı önümüzdeki 10 yıl içinde...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ