SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 6,57 / Satış: 6,59
€ EURO → Alış: 7,21 / Satış: 7,23

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu
  • 14.09.2014

Bazı tarihi yapıların dönüşümleri, yaşananlara dair çok şey anlatır. Diyarbakır’daki Aziz Teodoros Kilisesi’nin Kurşunlu Camii olma hikâyesi de buna çarpıcı bir örnek. Dikran Mıgund tarafından 1950’de ABD’de yayınlanmış, günümüzde ise artık bulunamaz hale gelmiş ‘Amed’in Yankıları’ adlı eserinde Dikran M. Boyacıyan, bu yapının trajik hikâyesini anlatır. Agos’tan Sarkis Seropyan derledi:kursunlu

“Mıgırdiç Nakkaş, Amed’in ruhani önderi ve Aziz Teodoros Kilisesi’nin başepiskoposuydu. Kiliseyi daha da genişletmiş ve bünyesinde bir de yatılı ruhban okulu kurmuştu. Manastırın sınırları kale surlarından ‘Sıralar’ dokumahanesine kadar uzanıyor, yeni çarşıyı, at pazarını içine alarak şehrin batı surlarına ulaşıyordu. Bahçeleri, kubbeli odaları, kemerli avlularıyla ruhani önderlik binası da buradaydı.

15. yüzyılın ilk çeyreğinde, Ermenistan’ın en sancılı zamanlarında Akkoyunlu ve Karakoyunlular hükmediyordu. Karakoyunlular Ermenistan’a ve İran’ın kuzeyine, Tebriz şehrini merkez aldıkları bir alana hükmederken, Akkoyunlular Ermenistan’ın güneyinde, Mezopotamya’dan Boğazlara kadar bir alanda egemenlik sağladılar. Amed de bu bölgede kalıyordu. Nakkaş döneminde Akkoyunluların başında Sultan Osman bulunuyordu. Nakkaş onunla dostluk kurarak kilisenin kubbesinin inşası için izin alabilmişti. O dönemde Hıristiyanlar iktidarın izni olmadan hiçbir şey yapamazdı. Bu şartlarda kilise kubbesinin inşası için padişah fermanı temin edebilmek, Nakkaş’ın diplomatik başarısıdır.”

Mıgırdiç Nakkaş’ın Amed’de vefat ettiği ve dönemin geleneklerine uygun olarak Aziz Teodoros Kilisesi’nde defnedildiği sanılmaktadır. Amed’in gururu sayılan Aziz Teodoros Kilisesi’nin yok oluşunu ise Ermeni tarihinin kara bir sayfası olarak niteleyen Boyacıyan, “Bir din adamı onun görkemi için yaşamı boyunca çabalar ve yapıyı bir kültür merkezine dönüştürürken, ne yazık ki bu manastır neredeyse 75 yıl sonra bir başka din adamı, yeni bir Vasag eli ile paganlara teslim edildi, Tanrı’nın kutsanmasına adanan mabedin adı da ‘Kurşunlu Camii’ne dönüştürüldü” der.

Bir ihanet hikâyesi

“1516-17 yıllarında Amed’e gelen bir Osmanlı şehzadesi, kendisine gösterilen hüsnü kabulden çok memnun kalarak şehre bir cami armağan etmek ister. Şehri dolaşıp uygun bir alan bulamayınca, İç Kale’deki Virankale burcuna çıkar, gözlerini bağladıktan sonra ucuna kırmızı bir kurdele bağladığı oku görmediği bir istikamete doğru fırlatır. Ardından da tellallar dolaştırarak oku bulanı mükâfatlandıracağını, okun düştüğü yere cami yapacağını, oranın sahibine de cömert bir istimlak bedeli vereceğini duyurur.

Bir hafta kadar sonra Aziz Teodoros Manastırı’nın bakımıyla görevli bir rahip, kırmızı kurdeleli oku kilisenin çatısında bulur. Pelerininin içinde saklayarak  ertesi gün oku şehzadeye götürür. Hıristiyan bir din adamı olduğunu, ancak İslam dininin hak dini olduğuna karar verdiğini söyler.

Şehzade istimlak bedelini kime vermesi gerektiğini sorar. Rahip eğer şehzade arzu ederse ödülü kendisinin bölüştürebileceğini söyler.Bunun üzerine şehzade vaadini yerine getirerek, hazinesindeki altınları halıya dökmelerini emreder. Rahip “Yeter” diyene kadar altın dökülecektir halıya. Oluşan altın tümseğinden gözü dönen rahip nihayet “Yeter” der. İşte o zaman şehzade sorar.

“Çocukluğundan beri İslamiyet’i sevdiğini söylemiştin. Oysa sen Hıristiyan bir din adamısın değil mi?”

“Evet, Haşmetlim” der rahip.

“Sanırım sizler ruhban olurken görevinize sâdık kalacağınıza dair ant içersiniz, değil mi?”

“Evet, Haşmetlim ama o Hıristiyan ilahiyatı içindir.”

“Şimdi beni iyi dinle, görüyorum ki şu halıdaki altınlar için sen imanını inkâr ediyorsun. Allah’ın adıyla ettiğin yeminini bir cübbe gibi üzerinden atıyorsun. Ben bir din adamı değilim ama eminim ki hiçbir müftü veya imam senin hikâyeni dinledikten sonra İslamiyet’i kabul etmene razı olsun. Zavallı mahlûk sen halkına ne büyük bir kötülük ettiğinin farkında mısın? Sözümden dönemeyeceğime göre hükmüm de şudur.”

Bunu söyledikten sonra şehzade, askerlerini çağırarak halıdaki altınların bir çuvala doldurulmasını, dinini inkâr eden rahibin sırtına verilmesini, sonra da şehrin meydanında kafasının kesilmesini buyurur. “Mundar olmuş bu altınları da şehrin fukarasına dağıtın” diyerek sözünü bitirir.

Aziz Teodoros Manastırı’nın Baş Rahibi’ne de bir mektup yazarak durumu anlatır ve üç gün sonra kiliseyi boşaltarak İslamlara teslim etmelerini ister.

Ermeniler üç gün içerisinde taşıyabildikleri her şeyi taşırlar, kalanlar da İslamlar tarafından ateşe verilir. Böylece 1517’de Aziz Teodoros Manastırı’nın sonsuza kadar karanlığa gömülüşünü görmüş olduk. Aziz Giragos Kilisesi’nin ana kapısının sağ tarafındaki duvarda şu yazıtı okuruz:

“Aziz Teodoros 1517’de şehit edildi.”

Pakistan’dan Kaçırılan Kız, Ailesine Geri Döndü
Pakistan’ın Pencap eyaletinde kaçırılan 13 yaşındaki Hristiyan kız çocuğu Saima Javaid, kaçırılmasından 25 gün sonra ailesine geri dönmesi emredildi. Bu...
Irak’ta Yardım Kuruluşu Çalışanları Serbest Bırakıldı
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Ocak ayında Irak’ta kaçırılan dört Fransız yardım kuruluşu çalışanının serbest bırakıldığını duyurdu. Elysee Sarayı’ndan yapılan açıklamada,...
Malezya’da Koronavirüs Kurbanı İlk Kişi, Pastör Oldu
Koronavirüs vakaları, Güneydoğu Asya’da en yüksek sayıya ulaşırken, 60 yaşındaki pastör, KOVID-19 nedeniyle Malezya’da hayatını kaybeden ilk kişi oldu. Emmanuel...
Hristiyan Yardım Kuruluşu New York’ta Hastane Kuruyor
Samaritan’s Purse Hristiyan Yardım Kuruluşu, Kovid-19 salgınından etkilenenlerin bakımını sağlamak için New York – Central Park’taki East Meadow bölgesinde Acil...
Papa’nın Tüm Dünya’ya Mesajı, ‘‘Tanrı Her Şeyi İyiliğimize Çevirir’’
Papa Françesko, Cuma günü Aziz Petrus Bazilikası’nda Urbi et Orbi (Tüm Dünya’yı Kutsama) mesajında koronavirüs salgının bir an önce sonlanması...
Hindistanlı Rahibe 50 Bin Adet Maske Yapılmasına Öncülük Ediyor
Hindistanlı Rahibe Rose Paite, gecekondu mahallesine yaklaşmakta olan koronavirüs tehlikesine karşı, önceleri istismara uğrama riski taşıyan bölge kadınlarına ve çocuklara...
Papa Françesko, Aziz Petrus Meydanı’nda Özel Ayin Yapacak
Papa Françesko, bugün (27 Mart) Aziz Petrus Meydanı’nda özel bir ayin yapacak. Türkiye saati ile 20:00’da Aziz Petrus Meydanı’nda yapacağı...
Kuzey Hindistan’da Pastörler 3 Gün Boyunca Tutuklu Kaldı
Hindistan’ın kuzeyinde 19 Mart Perşembe günü Hindu radikallerin saldırısına uğrayan iki pastör, üç gün boyunca tutuklu kaldı. Yerel raporlara göre,...
İşitme ve Görme Engelli Bireylerin Müjde’yi Anlayabilmesi İçin Yeni Dil Yaratıldı
Kutsal Kitap Çeviri Merkezi olan Wycliffe, Yeni Ahit’in (İncil) dünya genelinde işitme ve görme engelli bireylerin bir haftadan daha kısa...
Koronavirüse Rağmen, Çin Hükümeti’nin Kiliselere Zulmü Devam Ediyor
Koronavirüs salgınıyla mücadele eden Çin Hükümeti’nin kısa süreliğine de olsa, ülkedeki Hristiyan topluluklara zulmetmeyeceği düşünülmüştü. Ne yazık ki, kaosun ortasında...
Episkoposun Eşi ve Kilise Sekreteri Serbest Bırakıldı
Nijerya’nın Bari şehri Episkoposu Idris Ado Zubairu’nun eşi Saratu Zubairu ve episkoposluk sekreteri Deborah, 20 Mart Cuma günü serbest bırakıldı....
Papa, Koronavirüs Nedeniyle Maddi Zorluklar Yaşayanlar İçin Dua Etti
Papa Françeşko, Koronavirüs salgını nedeniyle maddi zorluklar yaşayan herkes için, özellikle aileler için dua etti. 23 Mart’ta düzenlenen ayinde konuşan...
Bağışıklık Sistemi Koronavirüs’le Savaşabilir
Avustralyalı bilim insanları, insan vücudunun Koronavirüs’le savaşını inceledi. Avustralyalı bilim insanlarının gerçekleştirdiği son araştırma, yeni tip Koronavirüs (Covid-19)  hastalarının vücutlarının...
Britanya’da 18 Yaşındaki Genç Koronavirüs Nedeniyle Hayatını Kaybetti
Britanya’da açıklanan son rakamlara göre Koronavirüs (Kovid-19) salgını sebebiyle hayatını kaybedenlerin sayısı 281’e çıkarken, akşam saatlerinde 18 yaşında bir gencin...
İtalya’da 60 Rahibenin Korona Virüs Testi Pozitif Çıktı
İtalya’nın Lazio bölgesindeki iki manastırda 59 rahibeye yapılan COVID-19 testi pozitif çıktı. Korona virüsün dini mekanlarda bile hızlı yayılışı endişeleri arttırdı. Duyuru 20 Mart’ta Lazio bölgesi...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ