SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 7,84 / Satış: 7,87
€ EURO → Alış: 9,38 / Satış: 9,42

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu

Aziz Teodoros Kilisesi nasıl Kurşunlu Camii oldu
  • 14.09.2014

Bazı tarihi yapıların dönüşümleri, yaşananlara dair çok şey anlatır. Diyarbakır’daki Aziz Teodoros Kilisesi’nin Kurşunlu Camii olma hikâyesi de buna çarpıcı bir örnek. Dikran Mıgund tarafından 1950’de ABD’de yayınlanmış, günümüzde ise artık bulunamaz hale gelmiş ‘Amed’in Yankıları’ adlı eserinde Dikran M. Boyacıyan, bu yapının trajik hikâyesini anlatır. Agos’tan Sarkis Seropyan derledi:kursunlu

“Mıgırdiç Nakkaş, Amed’in ruhani önderi ve Aziz Teodoros Kilisesi’nin başepiskoposuydu. Kiliseyi daha da genişletmiş ve bünyesinde bir de yatılı ruhban okulu kurmuştu. Manastırın sınırları kale surlarından ‘Sıralar’ dokumahanesine kadar uzanıyor, yeni çarşıyı, at pazarını içine alarak şehrin batı surlarına ulaşıyordu. Bahçeleri, kubbeli odaları, kemerli avlularıyla ruhani önderlik binası da buradaydı.

15. yüzyılın ilk çeyreğinde, Ermenistan’ın en sancılı zamanlarında Akkoyunlu ve Karakoyunlular hükmediyordu. Karakoyunlular Ermenistan’a ve İran’ın kuzeyine, Tebriz şehrini merkez aldıkları bir alana hükmederken, Akkoyunlular Ermenistan’ın güneyinde, Mezopotamya’dan Boğazlara kadar bir alanda egemenlik sağladılar. Amed de bu bölgede kalıyordu. Nakkaş döneminde Akkoyunluların başında Sultan Osman bulunuyordu. Nakkaş onunla dostluk kurarak kilisenin kubbesinin inşası için izin alabilmişti. O dönemde Hıristiyanlar iktidarın izni olmadan hiçbir şey yapamazdı. Bu şartlarda kilise kubbesinin inşası için padişah fermanı temin edebilmek, Nakkaş’ın diplomatik başarısıdır.”

Mıgırdiç Nakkaş’ın Amed’de vefat ettiği ve dönemin geleneklerine uygun olarak Aziz Teodoros Kilisesi’nde defnedildiği sanılmaktadır. Amed’in gururu sayılan Aziz Teodoros Kilisesi’nin yok oluşunu ise Ermeni tarihinin kara bir sayfası olarak niteleyen Boyacıyan, “Bir din adamı onun görkemi için yaşamı boyunca çabalar ve yapıyı bir kültür merkezine dönüştürürken, ne yazık ki bu manastır neredeyse 75 yıl sonra bir başka din adamı, yeni bir Vasag eli ile paganlara teslim edildi, Tanrı’nın kutsanmasına adanan mabedin adı da ‘Kurşunlu Camii’ne dönüştürüldü” der.

Bir ihanet hikâyesi

“1516-17 yıllarında Amed’e gelen bir Osmanlı şehzadesi, kendisine gösterilen hüsnü kabulden çok memnun kalarak şehre bir cami armağan etmek ister. Şehri dolaşıp uygun bir alan bulamayınca, İç Kale’deki Virankale burcuna çıkar, gözlerini bağladıktan sonra ucuna kırmızı bir kurdele bağladığı oku görmediği bir istikamete doğru fırlatır. Ardından da tellallar dolaştırarak oku bulanı mükâfatlandıracağını, okun düştüğü yere cami yapacağını, oranın sahibine de cömert bir istimlak bedeli vereceğini duyurur.

Bir hafta kadar sonra Aziz Teodoros Manastırı’nın bakımıyla görevli bir rahip, kırmızı kurdeleli oku kilisenin çatısında bulur. Pelerininin içinde saklayarak  ertesi gün oku şehzadeye götürür. Hıristiyan bir din adamı olduğunu, ancak İslam dininin hak dini olduğuna karar verdiğini söyler.

Şehzade istimlak bedelini kime vermesi gerektiğini sorar. Rahip eğer şehzade arzu ederse ödülü kendisinin bölüştürebileceğini söyler.Bunun üzerine şehzade vaadini yerine getirerek, hazinesindeki altınları halıya dökmelerini emreder. Rahip “Yeter” diyene kadar altın dökülecektir halıya. Oluşan altın tümseğinden gözü dönen rahip nihayet “Yeter” der. İşte o zaman şehzade sorar.

“Çocukluğundan beri İslamiyet’i sevdiğini söylemiştin. Oysa sen Hıristiyan bir din adamısın değil mi?”

“Evet, Haşmetlim” der rahip.

“Sanırım sizler ruhban olurken görevinize sâdık kalacağınıza dair ant içersiniz, değil mi?”

“Evet, Haşmetlim ama o Hıristiyan ilahiyatı içindir.”

“Şimdi beni iyi dinle, görüyorum ki şu halıdaki altınlar için sen imanını inkâr ediyorsun. Allah’ın adıyla ettiğin yeminini bir cübbe gibi üzerinden atıyorsun. Ben bir din adamı değilim ama eminim ki hiçbir müftü veya imam senin hikâyeni dinledikten sonra İslamiyet’i kabul etmene razı olsun. Zavallı mahlûk sen halkına ne büyük bir kötülük ettiğinin farkında mısın? Sözümden dönemeyeceğime göre hükmüm de şudur.”

Bunu söyledikten sonra şehzade, askerlerini çağırarak halıdaki altınların bir çuvala doldurulmasını, dinini inkâr eden rahibin sırtına verilmesini, sonra da şehrin meydanında kafasının kesilmesini buyurur. “Mundar olmuş bu altınları da şehrin fukarasına dağıtın” diyerek sözünü bitirir.

Aziz Teodoros Manastırı’nın Baş Rahibi’ne de bir mektup yazarak durumu anlatır ve üç gün sonra kiliseyi boşaltarak İslamlara teslim etmelerini ister.

Ermeniler üç gün içerisinde taşıyabildikleri her şeyi taşırlar, kalanlar da İslamlar tarafından ateşe verilir. Böylece 1517’de Aziz Teodoros Manastırı’nın sonsuza kadar karanlığa gömülüşünü görmüş olduk. Aziz Giragos Kilisesi’nin ana kapısının sağ tarafındaki duvarda şu yazıtı okuruz:

“Aziz Teodoros 1517’de şehit edildi.”

Hristiyan Liderler, Uluslararası Dua Günü Düzenledi
Dünyanın dört bir yanındaki çeşitli kilise hizmetleri ve Hristiyan liderler, farklı inançlardan Mesih’i kabul edenler için uluslararası dua günü düzenledi....
Küba’da, Kilisenin Yıkımını Canlı Yayınlayan Pastör Tutuklandı
Küba’da Kilise yıkımını gerçekleştirmek üzere buldozerler ve diğer ağır iş makinalarını getirten Küba hükümeti temsilcilerini videoya çeken Kübalı pastör hakkında...
Polis, Vaftiz Törenine Müdahale Etti
İngiliz polisi, izin verilenden daha çok kişinin katıldığı bir vaftiz törenine müdahale etti.  Londra merkezli The Angel Kilisesi, Pazar günü...
Covid-19 Salgını Kilise İnşaatlarını Durduramadı
Moskova’da Covid-19 salgınının başlamasından bu yana 18 yeni Ortodoks kilisesi inşa edildi.  Devlet duması ve Ortodoks kiliselerinin inşa programının küratörü...
Broadway Oyuncusu, Kiliselerdeki Kısıtlamalara İtaat Etmeyeceğini Söyledi
COVID-19’dan kurtulan Broadway oyuncusu, Washington’daki dini hizmetler üzerindeki devlet kısıtlamalarına itaat etmeyeceğini belirtti. Seattle yerlisi olan Tony Ödülü adayı aktör...
Azerbaycan, Dağlık Karabağ Bölgesi’ndeki Hristiyanları Koruma Sözü Verdi
Azerbaycan, tartışmalı Dağlık Karabağ bölgesindeki kiliseleri koruma sözü verdi.  Dağlık Karabağ bölgesi, Artsakh Cumhuriyeti olarak biliniyor. Hristiyanlar, hayatlarını kurtarmak için...
Fransız Doktor: Noel Kutlamalarını İptal Edelim
“Antoni Özel Hastanesi”nin müdürü doktor Julien Langle, BFMTV televizyon kanalı üzerinden: “Bu yıl Fransa’da gerçekleştirilmesi planlanan Noel ve yılbaşı kutlamaları...
Papa Françesko, NBA Oyuncularıyla Bir Araya Geldi
Beş NBA oyuncusu ve oyuncular derneği yetkilileri, sosyal adalet ve ekonomik eşitsizlik konularında konuşmak üzere Vatikan’da Papa Françesko ile özel...
Titanik’te Ölen Rahibin Mektubu Satışa Çıktı
İskoçya’dan dul bir Baptist rahibi olan John Harper, Titanik 14-15 Nisan 1912’de buzdağına çarpıp battığında, İngiltere’nin başkenti Londra’dan ABD’nin Şikago...
Justin Bieber, İnsanları Tanrı’ya Getirmek İstediğini Söyledi
On yıldır pop şarkılarıyla müzik listelerinde zirvede yer alan Justin Bieber, zamanla yaşam amacının değiştiğini söyledi. Instagram gönderisinde Tanrı’nın kendisini...
Kaliforniya’da Baptist Kilisesi’ne Saldırı Düzenlendi
Kaliforniya, San Jose’deki bir kilisede düzenlenen bıçaklı saldırıda iki kişi hayatını kaybederken, üç kişi yaralandı. Saldırının ardından bir şüphelinin gözaltına...
Arnavutluk’a Çok Sayıda Kutsal Kitap ve Hristiyan Kaynak Gönderildi
Mission Cry Başkanı Jason Woolford, Kilisenin inşasına yardımcı olacak Kutsal Kitap ve Hristiyan kaynaklarla dolu bir konteynerin 9 Kasım’da Arnavutluk’a...
İngiltere Kilisesi, Yeni Oluşumuyla Hristiyan Öğretisini Gösteriyor
İngiltere Kilisesi tarafından yakın zamanda oluşturulan Living in Love and Faith (LLF) oluşumu, “Kilise’nin, Hristiyanlığın sevgi ve iman içinde yaşaması...
Hastanenin Önünde Covid-19 Hastaları İçin Dua Nöbeti
ABD’nin Teksas eyaletindeki Laura Sorrell isimli kadın, koronavirüs nedeniyle durumu ağır olan annesinin tedavi gördüğü hastanenin önünde dua nöbeti düzenledi...
ABD’li Astronot, Uzay’a Kutsal Kitap Götürdüğünü Söyledi
Bu haftanın başlarında Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yanaşan SpaceX mürettebatlarından biri olan Amerikalı astronot, komünyon kadehlerini ve Kutsal Kitap’ı yanına...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ