SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 7,53 / Satış: 7,56
€ EURO → Alış: 8,92 / Satış: 8,96

Çanakkale Savaşı’nda yitirdiğimiz Osmanlı Hristiyanları

Çanakkale Savaşı’nda yitirdiğimiz Osmanlı Hristiyanları
  • 19.03.2014

Çanakkale Savaşı’nın gayrimüslim askecanakklalerleri her yıl 18 Mart’ta değinilmeden geçen bir konu. Çanakkale’ye ‘vatan savunması’ için giden Hristiyan ve Musevi’nin hikâyeleri, tarihin özenle gizlenmeye çalışılan yüzüne ışık tutuyor. 1918’e kadar şehit olan 215 tabibin 82’sinin gayrimüslim olması bile tek başına bir şeyler anlatmaya yetiyor. Agos gazetesinin internet sitesi agos.com.tr’de Emre Ertani imzasıyla yayımlanan haberde Çanakklae Savaşı’nda vatanı savunma gayesiyle pek çok Hristiyan ve Musevi’nin Osmanlı ordusunda savaştığı ve hayatını kaybettiği vurgulanıyor.

Mehmet Gündem’in kitabı

Milliyet gazetesinden Mehmet Gündem, 2005’te ‘İmparatorluğun Öteki Çocukları Gayrimüslim Vatan Şehitleri’ başlıklı yazı dizisinde Çanakkale’de 105 gayrimüslim askerin şehit olduğunu belirterek şöyle demişti:

“Bizde ‘Mehmetçik’ kavramının çağrıştırdığı isimler Ahmet, Mehmet, Ali, Mustafa olmuştur. Bu ülkede yüzyıllardır birlikte yaşadığımız gayrimüslimler var. Osmanlı’da paşa konumuna kadar yükseldiklerini, padişahların özel iltifatlarına mazhar olduklarını biliriz, ama onların isimlerini biz ‘Mehmetçik’ içinde saymıyoruz. Sanki savaş zamanı bu insanlar cepheye hiç uğramamış, aniden ortalıktan kaybolmuş gibi bir kanaat oluşmuş. İmparatorluğun öteki çocukları, Osmanlı’yla aynı kaderi paylaştılar. Çanakkale’de, Filistin’de, Şark Kafkas cephelerinde, Irak’ta, Galiçya’da, Romanya’da, Yanya’da, Sırp Karadağ’da… Mehmetçik’le omuz omuza çarpışan, aynı siperde ruhunu teslim edenler arasında İsak, İlya, Simon, Mihail, Yuala, Murdaray, Nesim, Kasapyan, Yanko, Kostanti, Yorgi, Yakup, Agop, Bedros, Dimitri, Esteban, Liyon, Kirkor, Berho, Hıristo, Mişon, Sarafyan, Lahdo, Savme de vardı.”

Pastırmacıyan kardeşlerin  trajedisi

Agos Yayın Yöneteni Rober Koptaş, New York’ta yapılan Ermeni-Türk Araştırmaları Çalıştayı’ndaki sunumunda Erzurumlu Pastırmacıyan kardeşlerin hikâyesini paylaşmıştı. Biri, Rusların yanında Osmanlı’ya karşı savaşan eski mebus Karekin Pastırmacıyan, diğeri ise Mekteb-i Harbiye mezunu, Ruslara karşı Osmanlı ordusunda çarpışırken yaralanan kardeşi subay Vahan Pastırmacıyan…

Karekin Pastırmacıyan’ın, anılarında Vahan adlı biraderinden söz ettiğini bilen Koptaş, aynı Vahan olması kuvvetle muhtemel bir kişiye, Tuğgeneral Ziya Yergök’ün anılarında rastlamış. Ardından, Hratch Tarbassian imzasıyla, 1975’te ABD’de yayımlanan ‘Erzurum’ kitabında, iki kardeşi birlikte gösteren aile fotoğrafına ulaşmış. Bu fotoğrafta, Osmanlı üniformasıyla görülen Vahan Pastırmacıyan, Sarıkamış’ta Ruslara karşı, o zaman binbaşı olan Yergök’ün komutasındaki 83’üncü Alay’da savaşmış. Sami Önal tarafından yayına hazırlanan ve Remzi Kitabevi’nce 2005’te basılan ‘Tuğgeneral Ziya Yergök’ün Anıları: Sarıkamış’tan Esarete’ kitabında şu ifadeler yer alıyor:

“Alay’ın atılgan, değerli subaylarından biri de Meşrutiyet döneminde İstanbul Harbiyesi’ni bitiren Asteğmen Erzurumlu Pastırmacıyan Vahan’dı. Bu subay Köprüköy muharebesinde bacağından yaralanmıştı.”

Mazhar Osman’ın tanıklığı

Albay Adnan Ataç’ın, ‘20. Yüzyılda Şehit Olan Türk Sağlık Subayları’ adlı kitabında yer verildiği üzere, 1918’e kadar askeri hekim olarak görev yapan Mazhar Osman’ın Harbiye Nezareti Sıhhiye Dairesi İstatistik Şubesi’nden aldığını belirttiği listedeki 215 şehidin 82’si gayrimüslimdi. Bir tıp kongresinde Mahzar Osman, “Her yerde her vesile ile yaşamaya layık olan o fedakâr isimlerin, onların en ziyade acıyan, hatıraları ile en ziyade yaşayan siz efendilerimin huzurunda tekrarı farzdır. Listeyi işte kemal-i teessürle (üzüntüyle) okuyorum. Şüheda-yı müşarün ileyhimin (adı geçen şehitler) hatıralarını tazimen ayağa kalkmanızı rica ederim” diyerek hayatını kaybetmiş bu değerleri meslektaşları ile birlikte anmıştı.

Galatasaray Lisesi’nin şehitleri 

Galatasaray Lisesi’nin içinde ‘Vatan Uğruna Şehitlerimiz’ başlığıyla yer alan özel bölümde Galatasaraylı şehitler anılıyor. Onların içinde gayrimüslimler de var. İşte onlardan ikisinin hikâyesi:

Mıgırdiç Dikranyan: Mekteb-i Sultani II. sınıf talebesi ve kulübün I. takım futbolcularından olduğu halde I. Dünya Savaşı’na gönüllü olarak katılır. Temmuz 1916’da Bitlis’te şehit olur. Agop Elmasyan: 1880 Mekteb-i Sultani mezunudur. 60 yaşında olmasına rağmen I. Dünya Savaşı’na gönüllü doktor olarak katılır. Çanakkale’de yaralıları tedavi ettiği sırada, bombardıman sonucu 23 Şubat 1918’de şehit düşer.

 

Hristiyan Vaiz, Çocuklarının Evde Eğitim Görmesi Nedeniyle Suçlandı
Zulüm gözlemcisi, Çin’in güney Fujian eyaletinde evde eşiyle beraber çocuklarına evde eğitim verdiği, çocuklarını devlet okuluna göndermemesi nedeniyle ifadeye çağırıldığını...
Koronavirüs Pek Çok Kiliseye Köklü Değişimler Yaşattı
Büyük Britanya’daki kiliseleri bir araya getiren FIEC’in (Fellowship of Independent Evangelical Churches – Bağımsız Protestan Kiliseler Birliği) İskoçya ve Kuzey...
Kongo’da Hristiyanların Köylerine Saldırı: 58 Kişi Hayatını Kaybetti
Eylül ayı başlarında Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin kuzeydoğusundaki çoğunluğu Hristiyan olan iki köye yapılan saldırılarda 58 kişi hayatını kaybetti ve 17...
Vatikan: Yüz Yüze İbadetler  ‘Gerekli ve Acil’
Vatikan, koronavirüs kapsamında alınan tedbirlerin izin vermesi durumunda, yüz yüze kilise hizmetlerine geri dönülmesinin ‘gerekli ve acil’ olduğunu vurguladı. Kardinal...
1000 Kişi Plajda Vaftiz Oldu
Kaliforniya’da bir kilise, 12 Eylül’de gerçekleşen rekor sayıda vaftiz töreninin heyecanını yaşadı. Chino Hills’teki Calvary Chapel Kilisesi, Corona del Mar...
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi: Maske, Covid-19’a Karşı Aşıdan Daha Garantili
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi (CDC) Direktörü Robert Redfield, “Maskenin işe yaradığına ilişkin çok net bilimsel kanıtlarımız var, hatta...
Çocuklar İçin Kutsal Kitap Uygulamasında Rekor
YouVersion ve OneHope Bible’ın çocuklara özel sürümü olan Çocuklar için Kutsal Kitap Uygulaması (Bible App for Kids) bu yıl 14...
Yeruşalim’de Arkeogları Şaşırtan Keşif
İsrail’in başkenti Yeruşalim’de kazılarını sürdüren arkeologlar, Yahuda Kralları döneminden kalan (İ.Ö. 1000-587) muhteşem bir sarayın kalıntılarını ortaya çıkardı. Yapıdaki İşçilik...
Pakistan’da Hristiyan Adam, Dine Hakaret Suçlamasıyla İdama Mahkum Edildi
Lahor’da bir mahkemenin 8 Eylül’de aldığı karar ile Hristiyanlığı benimseyen Asif Pervaiz, hakaret suçu nedeniyle idama mahkum edildi. 37 yaşındaki...
Haziran Ayından Bu Yana 500 Etiyopyalı Hristiyan Hayatını Kaybetti
Etiyopyalı Hristiyan bir lider, Haziran sonundan bu yana Oromia bölge eyaletinin bazı bölgelerinde aşırılık yanlısı gruplar tarafından düzenlenen saldırılarda hamile...
Hindistan’daki Hristiyanlar Tehlikede
Hindistan’daki Hristiyanlar zor durumda. Hindistan’daki Hristiyanlar, Hindu radikallerin korkunç şiddetine maruz kalıyor. Ülkedeki Hristiyanlara karşı girişimler devam ederken Hindistan Hükümeti’nin...
Belarus, Başepiskoposun Ülkeye Girişini Reddetti
Belarus sınır yetkilileri, Minsk-Mogilev Başepiskoposu Tadeusz Kondrusiewicz’in ülkeye girişini reddetti. Başepiskopos, inanlılara bu son gelişmenin gerilimi artırmaması çağrısında bulundu. Belarus...
Kilise Üyeleri Birlikte Kitap Okuyacak
İngiltere’de Hristiyanları kitap okumak için bir araya getirmek üzere The Big Church Read (Büyük Kilise Okumaları) adlı Hodder Faith ve...
Britanya’da Hristiyanlığın Geçmişi İle İlgili Büyük Buluş
Büyük Britanya’da Romanlılar tarafından yapılan ve adayı baştan başa kat eden Hadrian Duvarı’nda kazı yapan arkeologların ortaya çıkardığı ve “benzersiz”...
Çin Covid-19 Aşı Adayının Klinik Denemelerine Onay Verdi
Çin, yeni tip koronavirüse karşı burun spreyiyle tatbik edilen bir aşı adayının insanlar üzerinde test edilmesini onayladı. “Clinical Trials Arena”...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ