SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 7,84 / Satış: 7,87
€ EURO → Alış: 9,38 / Satış: 9,42

Çanakkale Savaşı’nda yitirdiğimiz Osmanlı Hristiyanları

Çanakkale Savaşı’nda yitirdiğimiz Osmanlı Hristiyanları
  • 19.03.2014

Çanakkale Savaşı’nın gayrimüslim askecanakklalerleri her yıl 18 Mart’ta değinilmeden geçen bir konu. Çanakkale’ye ‘vatan savunması’ için giden Hristiyan ve Musevi’nin hikâyeleri, tarihin özenle gizlenmeye çalışılan yüzüne ışık tutuyor. 1918’e kadar şehit olan 215 tabibin 82’sinin gayrimüslim olması bile tek başına bir şeyler anlatmaya yetiyor. Agos gazetesinin internet sitesi agos.com.tr’de Emre Ertani imzasıyla yayımlanan haberde Çanakklae Savaşı’nda vatanı savunma gayesiyle pek çok Hristiyan ve Musevi’nin Osmanlı ordusunda savaştığı ve hayatını kaybettiği vurgulanıyor.

Mehmet Gündem’in kitabı

Milliyet gazetesinden Mehmet Gündem, 2005’te ‘İmparatorluğun Öteki Çocukları Gayrimüslim Vatan Şehitleri’ başlıklı yazı dizisinde Çanakkale’de 105 gayrimüslim askerin şehit olduğunu belirterek şöyle demişti:

“Bizde ‘Mehmetçik’ kavramının çağrıştırdığı isimler Ahmet, Mehmet, Ali, Mustafa olmuştur. Bu ülkede yüzyıllardır birlikte yaşadığımız gayrimüslimler var. Osmanlı’da paşa konumuna kadar yükseldiklerini, padişahların özel iltifatlarına mazhar olduklarını biliriz, ama onların isimlerini biz ‘Mehmetçik’ içinde saymıyoruz. Sanki savaş zamanı bu insanlar cepheye hiç uğramamış, aniden ortalıktan kaybolmuş gibi bir kanaat oluşmuş. İmparatorluğun öteki çocukları, Osmanlı’yla aynı kaderi paylaştılar. Çanakkale’de, Filistin’de, Şark Kafkas cephelerinde, Irak’ta, Galiçya’da, Romanya’da, Yanya’da, Sırp Karadağ’da… Mehmetçik’le omuz omuza çarpışan, aynı siperde ruhunu teslim edenler arasında İsak, İlya, Simon, Mihail, Yuala, Murdaray, Nesim, Kasapyan, Yanko, Kostanti, Yorgi, Yakup, Agop, Bedros, Dimitri, Esteban, Liyon, Kirkor, Berho, Hıristo, Mişon, Sarafyan, Lahdo, Savme de vardı.”

Pastırmacıyan kardeşlerin  trajedisi

Agos Yayın Yöneteni Rober Koptaş, New York’ta yapılan Ermeni-Türk Araştırmaları Çalıştayı’ndaki sunumunda Erzurumlu Pastırmacıyan kardeşlerin hikâyesini paylaşmıştı. Biri, Rusların yanında Osmanlı’ya karşı savaşan eski mebus Karekin Pastırmacıyan, diğeri ise Mekteb-i Harbiye mezunu, Ruslara karşı Osmanlı ordusunda çarpışırken yaralanan kardeşi subay Vahan Pastırmacıyan…

Karekin Pastırmacıyan’ın, anılarında Vahan adlı biraderinden söz ettiğini bilen Koptaş, aynı Vahan olması kuvvetle muhtemel bir kişiye, Tuğgeneral Ziya Yergök’ün anılarında rastlamış. Ardından, Hratch Tarbassian imzasıyla, 1975’te ABD’de yayımlanan ‘Erzurum’ kitabında, iki kardeşi birlikte gösteren aile fotoğrafına ulaşmış. Bu fotoğrafta, Osmanlı üniformasıyla görülen Vahan Pastırmacıyan, Sarıkamış’ta Ruslara karşı, o zaman binbaşı olan Yergök’ün komutasındaki 83’üncü Alay’da savaşmış. Sami Önal tarafından yayına hazırlanan ve Remzi Kitabevi’nce 2005’te basılan ‘Tuğgeneral Ziya Yergök’ün Anıları: Sarıkamış’tan Esarete’ kitabında şu ifadeler yer alıyor:

“Alay’ın atılgan, değerli subaylarından biri de Meşrutiyet döneminde İstanbul Harbiyesi’ni bitiren Asteğmen Erzurumlu Pastırmacıyan Vahan’dı. Bu subay Köprüköy muharebesinde bacağından yaralanmıştı.”

Mazhar Osman’ın tanıklığı

Albay Adnan Ataç’ın, ‘20. Yüzyılda Şehit Olan Türk Sağlık Subayları’ adlı kitabında yer verildiği üzere, 1918’e kadar askeri hekim olarak görev yapan Mazhar Osman’ın Harbiye Nezareti Sıhhiye Dairesi İstatistik Şubesi’nden aldığını belirttiği listedeki 215 şehidin 82’si gayrimüslimdi. Bir tıp kongresinde Mahzar Osman, “Her yerde her vesile ile yaşamaya layık olan o fedakâr isimlerin, onların en ziyade acıyan, hatıraları ile en ziyade yaşayan siz efendilerimin huzurunda tekrarı farzdır. Listeyi işte kemal-i teessürle (üzüntüyle) okuyorum. Şüheda-yı müşarün ileyhimin (adı geçen şehitler) hatıralarını tazimen ayağa kalkmanızı rica ederim” diyerek hayatını kaybetmiş bu değerleri meslektaşları ile birlikte anmıştı.

Galatasaray Lisesi’nin şehitleri 

Galatasaray Lisesi’nin içinde ‘Vatan Uğruna Şehitlerimiz’ başlığıyla yer alan özel bölümde Galatasaraylı şehitler anılıyor. Onların içinde gayrimüslimler de var. İşte onlardan ikisinin hikâyesi:

Mıgırdiç Dikranyan: Mekteb-i Sultani II. sınıf talebesi ve kulübün I. takım futbolcularından olduğu halde I. Dünya Savaşı’na gönüllü olarak katılır. Temmuz 1916’da Bitlis’te şehit olur. Agop Elmasyan: 1880 Mekteb-i Sultani mezunudur. 60 yaşında olmasına rağmen I. Dünya Savaşı’na gönüllü doktor olarak katılır. Çanakkale’de yaralıları tedavi ettiği sırada, bombardıman sonucu 23 Şubat 1918’de şehit düşer.

 

Hristiyan Liderler, Uluslararası Dua Günü Düzenledi
Dünyanın dört bir yanındaki çeşitli kilise hizmetleri ve Hristiyan liderler, farklı inançlardan Mesih’i kabul edenler için uluslararası dua günü düzenledi....
Küba’da, Kilisenin Yıkımını Canlı Yayınlayan Pastör Tutuklandı
Küba’da Kilise yıkımını gerçekleştirmek üzere buldozerler ve diğer ağır iş makinalarını getirten Küba hükümeti temsilcilerini videoya çeken Kübalı pastör hakkında...
Polis, Vaftiz Törenine Müdahale Etti
İngiliz polisi, izin verilenden daha çok kişinin katıldığı bir vaftiz törenine müdahale etti.  Londra merkezli The Angel Kilisesi, Pazar günü...
Covid-19 Salgını Kilise İnşaatlarını Durduramadı
Moskova’da Covid-19 salgınının başlamasından bu yana 18 yeni Ortodoks kilisesi inşa edildi.  Devlet duması ve Ortodoks kiliselerinin inşa programının küratörü...
Broadway Oyuncusu, Kiliselerdeki Kısıtlamalara İtaat Etmeyeceğini Söyledi
COVID-19’dan kurtulan Broadway oyuncusu, Washington’daki dini hizmetler üzerindeki devlet kısıtlamalarına itaat etmeyeceğini belirtti. Seattle yerlisi olan Tony Ödülü adayı aktör...
Azerbaycan, Dağlık Karabağ Bölgesi’ndeki Hristiyanları Koruma Sözü Verdi
Azerbaycan, tartışmalı Dağlık Karabağ bölgesindeki kiliseleri koruma sözü verdi.  Dağlık Karabağ bölgesi, Artsakh Cumhuriyeti olarak biliniyor. Hristiyanlar, hayatlarını kurtarmak için...
Fransız Doktor: Noel Kutlamalarını İptal Edelim
“Antoni Özel Hastanesi”nin müdürü doktor Julien Langle, BFMTV televizyon kanalı üzerinden: “Bu yıl Fransa’da gerçekleştirilmesi planlanan Noel ve yılbaşı kutlamaları...
Papa Françesko, NBA Oyuncularıyla Bir Araya Geldi
Beş NBA oyuncusu ve oyuncular derneği yetkilileri, sosyal adalet ve ekonomik eşitsizlik konularında konuşmak üzere Vatikan’da Papa Françesko ile özel...
Titanik’te Ölen Rahibin Mektubu Satışa Çıktı
İskoçya’dan dul bir Baptist rahibi olan John Harper, Titanik 14-15 Nisan 1912’de buzdağına çarpıp battığında, İngiltere’nin başkenti Londra’dan ABD’nin Şikago...
Justin Bieber, İnsanları Tanrı’ya Getirmek İstediğini Söyledi
On yıldır pop şarkılarıyla müzik listelerinde zirvede yer alan Justin Bieber, zamanla yaşam amacının değiştiğini söyledi. Instagram gönderisinde Tanrı’nın kendisini...
Kaliforniya’da Baptist Kilisesi’ne Saldırı Düzenlendi
Kaliforniya, San Jose’deki bir kilisede düzenlenen bıçaklı saldırıda iki kişi hayatını kaybederken, üç kişi yaralandı. Saldırının ardından bir şüphelinin gözaltına...
Arnavutluk’a Çok Sayıda Kutsal Kitap ve Hristiyan Kaynak Gönderildi
Mission Cry Başkanı Jason Woolford, Kilisenin inşasına yardımcı olacak Kutsal Kitap ve Hristiyan kaynaklarla dolu bir konteynerin 9 Kasım’da Arnavutluk’a...
İngiltere Kilisesi, Yeni Oluşumuyla Hristiyan Öğretisini Gösteriyor
İngiltere Kilisesi tarafından yakın zamanda oluşturulan Living in Love and Faith (LLF) oluşumu, “Kilise’nin, Hristiyanlığın sevgi ve iman içinde yaşaması...
Hastanenin Önünde Covid-19 Hastaları İçin Dua Nöbeti
ABD’nin Teksas eyaletindeki Laura Sorrell isimli kadın, koronavirüs nedeniyle durumu ağır olan annesinin tedavi gördüğü hastanenin önünde dua nöbeti düzenledi...
ABD’li Astronot, Uzay’a Kutsal Kitap Götürdüğünü Söyledi
Bu haftanın başlarında Uluslararası Uzay İstasyonu’na (ISS) yanaşan SpaceX mürettebatlarından biri olan Amerikalı astronot, komünyon kadehlerini ve Kutsal Kitap’ı yanına...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ