SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 6,85 / Satış: 6,88
€ EURO → Alış: 7,76 / Satış: 7,79

Çanakkale Savaşı’nda yitirdiğimiz Osmanlı Hristiyanları

Çanakkale Savaşı’nda yitirdiğimiz Osmanlı Hristiyanları
  • 19.03.2014

Çanakkale Savaşı’nın gayrimüslim askecanakklalerleri her yıl 18 Mart’ta değinilmeden geçen bir konu. Çanakkale’ye ‘vatan savunması’ için giden Hristiyan ve Musevi’nin hikâyeleri, tarihin özenle gizlenmeye çalışılan yüzüne ışık tutuyor. 1918’e kadar şehit olan 215 tabibin 82’sinin gayrimüslim olması bile tek başına bir şeyler anlatmaya yetiyor. Agos gazetesinin internet sitesi agos.com.tr’de Emre Ertani imzasıyla yayımlanan haberde Çanakklae Savaşı’nda vatanı savunma gayesiyle pek çok Hristiyan ve Musevi’nin Osmanlı ordusunda savaştığı ve hayatını kaybettiği vurgulanıyor.

Mehmet Gündem’in kitabı

Milliyet gazetesinden Mehmet Gündem, 2005’te ‘İmparatorluğun Öteki Çocukları Gayrimüslim Vatan Şehitleri’ başlıklı yazı dizisinde Çanakkale’de 105 gayrimüslim askerin şehit olduğunu belirterek şöyle demişti:

“Bizde ‘Mehmetçik’ kavramının çağrıştırdığı isimler Ahmet, Mehmet, Ali, Mustafa olmuştur. Bu ülkede yüzyıllardır birlikte yaşadığımız gayrimüslimler var. Osmanlı’da paşa konumuna kadar yükseldiklerini, padişahların özel iltifatlarına mazhar olduklarını biliriz, ama onların isimlerini biz ‘Mehmetçik’ içinde saymıyoruz. Sanki savaş zamanı bu insanlar cepheye hiç uğramamış, aniden ortalıktan kaybolmuş gibi bir kanaat oluşmuş. İmparatorluğun öteki çocukları, Osmanlı’yla aynı kaderi paylaştılar. Çanakkale’de, Filistin’de, Şark Kafkas cephelerinde, Irak’ta, Galiçya’da, Romanya’da, Yanya’da, Sırp Karadağ’da… Mehmetçik’le omuz omuza çarpışan, aynı siperde ruhunu teslim edenler arasında İsak, İlya, Simon, Mihail, Yuala, Murdaray, Nesim, Kasapyan, Yanko, Kostanti, Yorgi, Yakup, Agop, Bedros, Dimitri, Esteban, Liyon, Kirkor, Berho, Hıristo, Mişon, Sarafyan, Lahdo, Savme de vardı.”

Pastırmacıyan kardeşlerin  trajedisi

Agos Yayın Yöneteni Rober Koptaş, New York’ta yapılan Ermeni-Türk Araştırmaları Çalıştayı’ndaki sunumunda Erzurumlu Pastırmacıyan kardeşlerin hikâyesini paylaşmıştı. Biri, Rusların yanında Osmanlı’ya karşı savaşan eski mebus Karekin Pastırmacıyan, diğeri ise Mekteb-i Harbiye mezunu, Ruslara karşı Osmanlı ordusunda çarpışırken yaralanan kardeşi subay Vahan Pastırmacıyan…

Karekin Pastırmacıyan’ın, anılarında Vahan adlı biraderinden söz ettiğini bilen Koptaş, aynı Vahan olması kuvvetle muhtemel bir kişiye, Tuğgeneral Ziya Yergök’ün anılarında rastlamış. Ardından, Hratch Tarbassian imzasıyla, 1975’te ABD’de yayımlanan ‘Erzurum’ kitabında, iki kardeşi birlikte gösteren aile fotoğrafına ulaşmış. Bu fotoğrafta, Osmanlı üniformasıyla görülen Vahan Pastırmacıyan, Sarıkamış’ta Ruslara karşı, o zaman binbaşı olan Yergök’ün komutasındaki 83’üncü Alay’da savaşmış. Sami Önal tarafından yayına hazırlanan ve Remzi Kitabevi’nce 2005’te basılan ‘Tuğgeneral Ziya Yergök’ün Anıları: Sarıkamış’tan Esarete’ kitabında şu ifadeler yer alıyor:

“Alay’ın atılgan, değerli subaylarından biri de Meşrutiyet döneminde İstanbul Harbiyesi’ni bitiren Asteğmen Erzurumlu Pastırmacıyan Vahan’dı. Bu subay Köprüköy muharebesinde bacağından yaralanmıştı.”

Mazhar Osman’ın tanıklığı

Albay Adnan Ataç’ın, ‘20. Yüzyılda Şehit Olan Türk Sağlık Subayları’ adlı kitabında yer verildiği üzere, 1918’e kadar askeri hekim olarak görev yapan Mazhar Osman’ın Harbiye Nezareti Sıhhiye Dairesi İstatistik Şubesi’nden aldığını belirttiği listedeki 215 şehidin 82’si gayrimüslimdi. Bir tıp kongresinde Mahzar Osman, “Her yerde her vesile ile yaşamaya layık olan o fedakâr isimlerin, onların en ziyade acıyan, hatıraları ile en ziyade yaşayan siz efendilerimin huzurunda tekrarı farzdır. Listeyi işte kemal-i teessürle (üzüntüyle) okuyorum. Şüheda-yı müşarün ileyhimin (adı geçen şehitler) hatıralarını tazimen ayağa kalkmanızı rica ederim” diyerek hayatını kaybetmiş bu değerleri meslektaşları ile birlikte anmıştı.

Galatasaray Lisesi’nin şehitleri 

Galatasaray Lisesi’nin içinde ‘Vatan Uğruna Şehitlerimiz’ başlığıyla yer alan özel bölümde Galatasaraylı şehitler anılıyor. Onların içinde gayrimüslimler de var. İşte onlardan ikisinin hikâyesi:

Mıgırdiç Dikranyan: Mekteb-i Sultani II. sınıf talebesi ve kulübün I. takım futbolcularından olduğu halde I. Dünya Savaşı’na gönüllü olarak katılır. Temmuz 1916’da Bitlis’te şehit olur. Agop Elmasyan: 1880 Mekteb-i Sultani mezunudur. 60 yaşında olmasına rağmen I. Dünya Savaşı’na gönüllü doktor olarak katılır. Çanakkale’de yaralıları tedavi ettiği sırada, bombardıman sonucu 23 Şubat 1918’de şehit düşer.

 

İrlanda’da 7. Yüzyıldan Kalma Şapel Keşfedildi
İrlanda’nın Little Skellig adasında uzun zamandır çeşitli deniz kuşlarından başka hiçbir canlının yaşamadığı düşünülürken, yeni bir arkeolojik keşifte sarp kayalıklar...
Hristiyan Şarkıcının Hayatı, İman Edenlerin Sayısını Arttırıyor
Hristiyan şarkıcı Jeremy Camp’ın biyografik filmi, iman edenlerin sayısını arttırıyor. “Aşka İnanıyorum” (I Still Believe) filmi, popüler Hristiyan şarkıcı Jeremy...
Hindistan’da Pastör ve Ailesine Öldürme Teşebbüsünde Bulunuldu
Hindistan’da Hint bir pastör ve ailesinin Pradesh bölgesine bağlı Bilud köyündeki evleri radikal bir grup tarafından yıkılıp, sürgün edildi. Radikal...
Roma Downey, YouTube Üzerinden Günlük Motivasyon Videoları Yayınlamaya Başladı
Hollywood oyuncusu, “İncil” dizisinin yönetmen ve yapımcısı Roma Downey, insanların kaygılarını aşmalarına yardımcı olan günlük motive edici videoları Youtube üzerinden...
İsa Mesih’in Siyahi Olarak Tasvir Edildiği Tablo Katedralde Sergilenecek
İsa Mesih’in siyahi olarak tasvir edildiği ‘Son Akşam Yemeği’ tablosu, geçici bir süreliğine İngiltere’nin tarihi katedralinde yerini alacak. Ünlü ressam...
Kongo’da Gerçekleşen Saldırılarda 20 Kişi Hayatını Kaybetti
Uluslararası Hristiyan Kurumu (ICC), 22 Haziran’da Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde gerçekleşen saldırılarda en az 20 sivilin hayatını kaybettiğini duyurdu. Son gerçekleşen...
Burkina Faso’da Hristiyanlara Yapılan Zulmü, Koronavirüs Bile Durduramadı
Batı Afrika ülkesi, Burkina Faso’daki Hristiyan zulümlerinin 2019 yılının sonunda ortaya çıkan koronavirüs salgını ile azalması beklenirken aksine artış gösterdi.  ...
Papa Françeşko, Yemen ve Ukrayna’da Acı Çekenler İçin Dua Etti
Papa Françeşko, Pazar günkü Angelus kutsamasında savaş mağduru Yemen halkı ve sel felaketinden etkilenen Ukrayna halkı için dua etti. Papa,...
Bilim İnsanlarından Uyarı: Koronavirüs Mutasyona Uğrayarak Daha Bulaşıcı Hale Geldi
Uluslararası bilim insanlarından oluşan bir ekip, yeni tip koronavirüsün (Covid-19) D614G adlı mutasyonunun şu anda dünyada hastalığa sebep olan en...
Pakistan’da Kilise Liderleri, Ayrımcı İş Reklamını Kınadı
17 Haziran’da Pakistan’daki kilise liderleri, Karaçi’de yayınlanan ayrımcı iş reklamını kınadıklarını açıkladı. 1 Haziran’da Karaçi Belediyesi, farklı kategorilerde 29 iş...
Pakistan’da 24 Hristiyan Mahkumun Serbest Bırakılması Talep Edildi
Ulusal Hristiyan Partisi, 18 Haziran’da Pakistan/Karaçi’deki Basın Kulübü önünde dine hakaretle suçlanan 24 Hristiyan mahkumun serbest bırakılmasını talep etti. Ayrıca...
15 Yıl Hapis Cezasına Mahkum Edilen Pastörün, Serbest Bırakılması İstendi
‘Şehitlerin Sesi’ adlı misyon kuruluşu, Kuzey Kore sınırında kaçırılan ve Kuzey Korelilere İsa Mesih hakkında paylaşımda bulunduğu gerekçesiyle 15 yıl...
Yardım Teknesiyle Amphan Kasırgası Mağdurlarına Destek Sağlandı
Asya’da 12 bin’den fazla kiliseden oluşan bir ağ tarafından yürütülen yardım teknesi, geçen ay Doğu Hindistan ve Bangladeş’te milyonlarca insanın...
Öldürülmeden Önce, Eşine ‘Asla İnancından Vazgeçme’ Dedi
Hindistan’da Hristiyanlara yönelik zulüm vakaları artıyor. Hristiyan Dayanışma Birliği (CSW), 7 Haziran’da Hindistan’ın Jharkhand eyaletinin Khunti bölgesinde 27 yaşındaki Kande...
İngiltere’de Kiliseler 4 Temmuz İtibariyle İbadete Açılıyor
İngiltere Başbakanı Boris Johnson, 4 Temmuz’dan itibaren kiliselerin ibadet ve düğün için yeniden açılmasına izin verileceğini açıkladı. Johnson, gece kulübü ve...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ