SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 7,66 / Satış: 7,69
€ EURO → Alış: 8,92 / Satış: 8,96

Kültürel Mirası İzleme Platformu’ndan “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” çağrısı

Kültürel Mirası İzleme Platformu’ndan “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” çağrısı
  • 28.05.2014

Tarih Vakfı’nın öncülüğünde oluşturulan Kültürel Mirası İzleme Platformu, “Ayasofya müze olarak kalmalıdır” başlıklı bir çağrı metni yayınladı.

Aralarında dünya çapında tarihçiler, mimarlık tarihçileri, koruma uzmanları, gazeteciler ve kanaat önderlerinin de bulunduğu 1050 isim bu çağrı metnini destekledi.

Kampanyayı bugün Cezayir Toplantı Salonu’ndaki basın toplantısında Platform’dan Deniz Ünsal tanıttı. Metin şöyle:

“Ayasofya, İstanbul ve Türkiye’nin olduğu kadar Ortadoğu, Doğu Akdeniz ve Avrupa’nın başlıca ortak dini, kültürel, sanatsal ve siyasi simgeleri arasında yer almaktadır. Ayasofya’nın müze olarak bütün ziyaretçilerine eşit şekilde açık olması, bu emsalsiz anıtın evrensel değerini yansıtan ve çok katmanlı tarihinin herhangi bir dönemini dışlamadan kucaklayan barışçıl ve kapsayıcı bir davranıştır. Bu güzide eserin İstanbul ve dünya tarihinin ortak mirası olarak yaşatılabilmesi müze statüsünde kalmasına bağlıdır.”

Toplantıda Prof. Dr. Engin Akarlı, Prof. Dr. Şevket Pamuk, Prof. Dr. Aydın Uğur, Prof. Dr. Uğur Tanyeli ve Murat Belge’nin katılımıyla bir panel de gerçekleşti.

Panelde Ayasofya’nın cami kalması isteğinin ardındaki argümanlar, Ayasofya’nın korunması, fetih söylemi gibi başlıklar konuşuldu.

Üç argümana cevap

“Ayasofya’nın cami olmasını isteyenlerin üç argümanı, bir de durum var.

* ‘Batının dayatmasıdır, biz de karşı dayatırız diye misilleme’. Bunun uzantısı olarak başka yerde camilere yapılanlar gösteriliyor.

* ‘Fetih sembolü’ vurgusu. Doğru ama bu Kuran’dan beri ‘Gidin şehirlere mabetlerin en büyüğünü cami yapın’ denmiş gibi bir inanç dolaşıyor, bu doğru değil. Bu bir örf, nerede çıktığını düşünmek lazım.

* ‘Vakfın iradesi doğrultusunda kullanılması lazım’ argümanı. Fatih’in kendisi de çok vakıf bozmuştur. Âli bir menfaate hizmet ediyorsa bozabilir.

* Durum: ‘Aslına rucu’ isteniyor. Ayasofya’nın aslı ne? Aslı 1453. Müslümanlık Türklüğe, Türklük Müslümanlığa indiriliyor. Bunun ifade ettiği yaklaşımda kafalar katılaşıyor ve diyalog zor oluyor. Fatih İstanbul’u aldığında ihya ederek tüm kültürlerin merkezi olan bir yer yapmak istiyor. Bir yandan Rom Ortodoks Kilisesi’ni ihya ediyor.

Murat Belge: Cami sloganının başlangıcı

“ ‘Ayasofya cami olsun’ sloganını ilk politize eden olay 1950’lerde Serdengeçti’de yayınlanan Osman Yüksel’in yazısı. Kısa, ajitatif, saldırgan bir yazı.

“Fatih’in İstanbul’u alıp Ayasofya’yı camiye çevirmesindeki ruh haliyle bu zamanda ‘Ayasofya Cami olsun’ diyenlerin ruh halinde önemli farklar var.

“Fatih’te Müslümanlıktaki Ehl-i Beyit anlayışını görüyoruz. Herhangi bir kilise, havra camiye çevrildiğinde, isteyenler yeni kilise, havra yapsınlar diye başka yer gösterilirdi.

“Serdegençti’deki yazıda ise rövanşizm denebilecek bir şey var; ‘Bizim şuradaki güzelim camimizi kilise yaptılar, biz de yaparız’. Rövanşizmden öte ‘Biz vaktiyle dünyaya egemendik, ama bu hallere düştük, bizden aldılar’ diyerek dünyaya kafa tutma hali var.

“Bu bana özelikle kötü geliyor. Ayasofya’nın niçin cami olmamasına dair gerekçeler sayabilirim ama sosyal psikolojik açıdan bakınca bunun çok hastalıklı, kompleksli bir ruh hali olduğu kanısındayım.

“Bu aslında bir cami yapma meselesi değil, İslam’ın ne olacağına dair de bir tavır alma. Biraz mahalle çocuğu gibi ‘Aldım, fethettim istersem cami yaparım’ gibi bir olgunlaşmamış bir ideolojinin siyaseti mi olması lazım yoksa dünya ile anlaşan diyolog kuran hoşgörüyü kabul eden bir İslam mı istiyoruz. Ateist de olsam bu İslam’ı istiyorum doğrusu.

Şevket Pamuk: Medeniyetler İttifakı

“Devraldığımız tarihi ve kültürel varlıklara karşı çatışamadan yana mı yoksa hoşgörüden yana mı tavır alacağımız bu varlıklara karşı nasıl davranacağımız çok önemli.

“Tavrımızı çatışmadan mı barış ve hoşgörüden mi yana duracağımız belirliyor. Türkiye Cumhuriyeti Ayasofya’nın müze olarak kalmasını sağlayarak hoşgörü ve barıştan yana olduğunu bir kez daha dünyaya duyurmalıdır.

“Eğer Türkiye dünyada öncü olacaksa çatışmanın öncüsü değil barış ve hoşgörünün öncüsü olduğunu göstermelidir.

“Ayasofya’nın müze olarak kalması Türkiye Cumhuriyeti’nin medeniyetler çatışması zihniyeti içinde değil medeniyetler ittifakı içinde olduğunu tüm dünyaya gösterecektir.”

“Dünyada bazı binalar var ki bu sıra dışı büyüleyici yerlerde hep birlikte mucizevi bir yaratık olduğumuz duygusunu taşıyoruz. Hangi kralın hangisi indirdiği aklınıza gelmiyor, insanoğlunun büyük büyünün parçası olduğunu hatırlatıyor. Ayasofya da öyle bir yer.

Aydın Uğur: Ayasofya’nın zenginliği

“Dünyada bazı binalar var ki bu sıra dışı büyüleyici yerlerde hep birlikte mucizevi bir yaratık olduğumuz duygusunu taşıyoruz. Hangi kralın hangisi indirdiği aklınıza gelmiyor, insanoğlunun büyük büyünün parçası olduğunu hatırlatıyor. Ayasofya da öyle bir yer.

“Uluslararası kültürel miras derken hepimizi aşan ortak kılan bir şeyleri temsil eden yerlerden bahsediyoruz. Buraları yerel itişmelerimiz içinde konumlandırmaya çalışmak hepimizi fakirleştirmek gibi.

“Yürürken Bizans villarını, saz kulübelerini görür gibiyim, karşıda Ayasofya. Hepsini aynı anda aynı gün görmek beni sıradanlıktan çıkarıyor o zenginlik başka bir şey yapıyor.

“Tüm bunlardan feragat etmek kendimize yap haksızlık. Ayasofya’yı zenginliklerin bir arada olmasına başka türlü yaklaşıp ortaklıktan çıkarmak düz enayilik gibi geliyor.”

Uğur Tanyeli: Ayasofya’yı rehin tutmuyoruz

“Siyasi itişmenin bir tezahürüyle daha karşı karşıyayız.  İttihat ve Terakki’den başlayan Bizans’laayasofya muze problemli ilişkinin bir parçası.

“Ayasofya’nın bırakın kitlesel olarak ibadete açılması, müze olarak kullanılması bile problemli. 1500 yaşında bir bina, bu yaşta olup özgünlüğünü koruyan ve kitle turizmine açılmış başka yapı yok. Ayasofya’da çarşı var, bin kişi giriyor. Müze kullanımı bile kısıtlanmalı.

“ Cami isteyenlerin argümanlarındaki vakıf vurgusunda da unutulan var. Ayasofya kiliseydi, İslam hukukunun incelikli bir yorumunu yaparsak vakfedilme süreci bile problemli hale gelir.

“ ‘Hristiyanlar camileri kilise yapıyor biz de kiliseleri camiye dönüştürelim’ argümanını da kültürel, insani nedenlerle ve 21. yüzyılda kullanamayız. Kiliseye dönüştürülen camiden çok daha fazla camiye dönüştürülen kilise var.

“Ayasofya’yı dünyanın başka yerinde kiliseye dönüştürülen yapılar karşısında rehin tutmuyoruz. Ayasofya saygı gösterilmesi gereken bir yapı.

“Fetih hakkına dair konuşma 15. yüzyılda olağan olabilir ama 21. yüzyılda böyle konuşmak ciddi bir vehamete işaret ediyor.

“Bir grup iyi niyetlinin bir yapıyı camiye çevirme girişimi olmaktan daha vahim daha radikal Türkiye için yapısal bir soruna işaret ediyor.”

2024 Yılında Kadın Astronot İlk Defa Ay’a Gidecek
NASA, 1972 yılından sonra ilk kez 2024’te 28 milyar dolarlık Artemis programı ile Ay’a biri kadın, diğeri erkek olmak üzere...
Aziz Sava’nın Mozaikleri Tamamlandı
Belgrad’daki Aziz Sava Kilisesi’nde 15 bin metrekarelik benzersiz mozaikler üzerinde çalışmalar tamamlandı. Yüzyılı aşkın bir sürenin sonunda, Belgrad Aziz Sava...
Papa Françesko, Otizmli Çocuklarla Bir Araya Geldi
Papa Françesko, Pazartesi günü otizm spektrum olan çocuklarla bir araya gelerek, Tanrı’nın gözünde herkesin güzel olduğunu söyledi. Papa, Avusturya’nın St....
Güney Sudan İçin Ortak Barış Çağrısı
Kiliseler ve Hristiyan kuruluşlar Güney Sudan’daki acil barış ihtiyacına dikkat çeken bir bildiriye imza atarak Dünya Barış Günü’nü kutladı. Güney...
San Francisco’daki Ermeni Okuluna Saldırı
San Francisco polisi, Krouzian-Zekaryan Vasburagan Ermeni Okulu’nun hafta sonu ateşli saldırıya maruz kaldığını bildirdi. San Francisco polisi, Cumartesi sabaha karşı...
Mısır’da 2 bin 500 yıl Öncesine Ait 27 Lahit Bulundu
Mısır’da arkeologlar, başkent Kahire’nin güneyindeki Sakkara nekropolünde bulunan bir kuyuda yaklaşık 2 bin 500 yıl öncesine ait 27 lahit keşfetti....
İran’da Hristiyanların Sayısı 1 Milyona Yaklaştı
Yapılan bir araştırmaya göre, İran’daki kilisenin ülkedeki rejimin şiddetli zulmüne ve baskısına rağmen 1 milyon üyeye sahip olduğu düşünülüyor. Hristiyanlarla...
Boko Haram, Küçük Çocukları Örgüte Dahil Ediyor
Boko Haram terör örgütü yıkıcı eylemleriyle Kuzey Nijerya ve Çad Gölü bölgesini rahatsız etmeye devam ediyor. Aşırılık yanlısı grup 2002...
Popüler Hristiyan Şarkısına Dayanan Çocuk Kitabı Yayınlandı
Grammy Ödüllü grup Hillsong Worship, YouTube’de 400 milyondan fazla görüntülenen ‘What A Beautiful Name’ adlı hit parçasına dayanan yeni bir...
Mısır’da Kaçırılan Hristiyan Kızların Sayısı Hızla Artıyor
CBN News, Mısır’daki Kıpti Hristiyan kızların endişe verici oranda neden kaçırıldığına dair derinlemesine bir bakış sağlayan raporu bildirdi. Mısırlı yetkililerin,...
ABD’deki Kilise, Para Cezasından Sonra Kısıtlamalara Uymayı Kabul Etti
ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki bir kilise 100 bin Dolar para cezası almasının ardından koronavirüs kısıtlamalarına uymayı kabul etti. North Valley Baptist...
COVID-19’a Bağlı Çocuk Ölümleri Karmaşık Bir Tablo Çiziyor
ABD’nin Ohio eyaletinin, Middletown kentinde 9 yaşındaki Dorielis Reyes-Paula’yı tanıyan insanlar, onu Wildwood İlkokulu’nun koridorlarında zıplayan, öğretmenleri için bahçeden çiçek...
Hristiyan Vaiz, Çocuklarının Evde Eğitim Görmesi Nedeniyle Suçlandı
Zulüm gözlemcisi, Çin’in güney Fujian eyaletinde evde eşiyle beraber çocuklarına evde eğitim verdiği, çocuklarını devlet okuluna göndermemesi nedeniyle ifadeye çağırıldığını...
Koronavirüs Pek Çok Kiliseye Köklü Değişimler Yaşattı
Büyük Britanya’daki kiliseleri bir araya getiren FIEC’in (Fellowship of Independent Evangelical Churches – Bağımsız Protestan Kiliseler Birliği) İskoçya ve Kuzey...
Kongo’da Hristiyanların Köylerine Saldırı: 58 Kişi Hayatını Kaybetti
Eylül ayı başlarında Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nin kuzeydoğusundaki çoğunluğu Hristiyan olan iki köye yapılan saldırılarda 58 kişi hayatını kaybetti ve 17...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ