SAT7TURK HABER -
$ DOLAR → Alış: 7,75 / Satış: 7,78
€ EURO → Alış: 9,02 / Satış: 9,06

Süryanilerde taziye beklentisi

Süryanilerde taziye beklentisi
  • 03.05.2014

suryani seyfoBaşbakan Erdoğan’ın ‘1915 taziyesi’ ile ilgili tartışmalar sürerken, aynı dönemde ‘Seyfo’ adını verdikleri soykırımdan geçtiklerini belirten Süryaniler de devletten benzeri bir adımı, taziye mesajını bekliyor. 
Başbakan’ın açıklamasının ardından gözler Türkiye’deki Ermeniler, Ermenistan yönetimi ve Ermeni diyasporasına çevrilirken 1915’te nüfuslarının büyük bölümünü kaybeden Süryaniler unutulmaktan şikâyetçi. Radikal’den Serdar Korucu’nun haberine göre Erdoğan’ın mesajını ‘önemli bir adım’ olarak yorumlayan Süryani dernekleri, açıklamada yer alan “Osmanlı İmparatorluğu’nun son yıllarının hangi din ve etnik kökenden olursa olsun, Türk, Kürt, Arap, Ermeni ve diğer milyonlarca Osmanlı vatandaşı için acılarla dolu zor bir dönem olduğu yadsınamaz” ifadesinin başlarından geçeni yeterince yansıtmadığını belirtiyor.
Kendilerinin yaşadıklarının en az Ermeniler kadar büyük bir trajedi olduğunu kaydeden Süryanilere göre, Ermenilerin ön plana çıkmasının nedeni ise 1965’ten bu yana konuyu gündemde tutan güçlü diyaspora hareketleri ve Ermenistan’ın varlığı. 

Başkan Evgil Türker’in yorumu

Süryani Dernekleri Federasyonu Başkanı Evgil Türker, mesajda Süryanilerin yer almamasını Ankara’nın ‘taziye çerçevesi’ni genişletmek istememesine bağlıyor. Türker, “1915’te alınan karar bütün Hıristiyanları kapsıyordu. Bu kapsamda Süryaniler de büyük darbe yedi. Bizim tahminimize göre 500 bin kişi katledildi. Bugün Türkiye sınırları içinde nüfusumuz 20 binse bu Sefyo’nun sonucudur. Taziyede yer alamamamızın nedeni ise Süryani Soykırımı sorununun yaratılmak istenmemesi” görüşünü dile getiriyor.
Türker, Süryani toplumunun yaşadıklarının hükümet cephesinden de bilindiğini söylüyor. Türker, “Ankara’dan bugüne kadar bizlere sadece bireysel taziyeler geldi. AK Partililer de bizimle görüşmelerinde ‘size haksızlık yapıldı’ dediler. Ama resmi anlamda açıklama yapılmadı” diyor. Süryanilerin 1. Dünya Savaşı’ndaki çatışma sürecine de dahil olmadığını ifade eden Türker şunları söylüyor: “Osmanlı’nın son döneminde ulusalcılığın gelişmesiyle büyük metropollerde belki aydınlanma olmuştu ama kırsal kesimde böyle bir uyanış da yoktu. Bu nedenle silahlanmadılar ya da isyan çıkartmadılar. Hatta kiliseler haricinde örgütlenmeleri de yoktu.”
Türker’e göre taziye mesajında Ermenistan’ın da etkisi büyük: “Ermenilerin Ermenistan’ı var. Ancak bir Süryani devleti yok. Bizi savunabilecek bir ses bulunmuyor. Sadece uluslararası kamuoyunun vicdanına kalmış durumdayız” diyor.
Süryanilerin Türkiye’deki ilk gazetesi Sabro’nun sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Tuma Çelik de Türker ile aynı görüşte. Çelik, taziye mesajını önemli bulsa da içeriğinin Süryanileri incittiğini şöyle ifade ediyor: “Bir başlangıç olması açısından umutlu yaklaşsam da çok geç kalındı. 99 yıldır devletin sürekli inkâr ettiği bir konuda verilen mesajda, ‘hiçbir şey yaşanmadı’ tezinden ‘karşılıklı çatışma’ ifadesine gelindi. Bu inkârın sürdüğünü gösterdiği için burukluk yarattı. Özellikle de nüfusunun üçte ikisini kaybeden Süryanileri hiç içermiyor olması bizleri üzdü.”
Çelik, 1915’te Ermenilerle birlikte Süryanilerin de aynı kaderi yaşadığının altını çiziyor ve ekliyor: “Eğer bu yaşananlar sadece Ermenilere yönelikse o zaman bizim nüfusumuz nerede? Bu kadar insan neye kurban gitti? Yok eğer Süryaniler de aynı süreci yaşadıysa neden dile getirilmiyor? Bunları düşününce umudumuzu kaybediyoruz. Bir insanı bir kez öldürebilirsiniz. Ancak inkâr bizi her gün öldürüyor. Bu süreç 1915 kadar, hatta daha fazla acı veren bir konu.”
Tuma Çelik, Başbakan Erdoğan’ın 2005 yılında önerdiği ‘ortak tarih komisyonu’ gibi bir girişimin Süryaniler için de gerçekleşmesi gerektiğini ifade ederken, “Böyle bir komisyonun içinde biz de yer almak isteriz. Biz samimiyet istiyoruz. Eğer samimi olunacaksa Süryaniler için de adım atılması gerekiyor” diye konuşuyor.

Neden Süryanice yoktu?

Çelik’in mesaja yönelik eleştirilerinden biri de açıklamanın Süryanice yayımlanmaması: “Bu mesaj 9 dilde yayımlandı ancak aralarında Süryanice yok. Bu da bize açıklamada yer alan ‘diğer Osmanlı vatandaşları’ tanımının bizi kapsamadığını gösteriyor. Yani nüfusunu kaybetmiş bir halk tamamen yok sayılıyor.” Protestan Süryaniler için de metinde anılmamaları büyük eksik. Süryani araştırmacı yazar İsa Karataş açıklamanın büyük ölçüde olumlu olduğunu söylüyor, eksiklerine rağmen önemli bir açıklama olduğunu belirterek şu görüşü dile getiriyor: “Eski olayları tamamen çözmenin bir yolu yok. Olan oldu artık. Ama yaşananın anlaşıldığının gösterilmesi önemli. Ne yaparsak yapalım acıları sona erdiremeyiz ama acıları inkâr etme noktasından vazgeçiliyorsa önemlidir. Taziye çok insani bir davranış. Biz de taziye beklerdik. Süryanilerin de adının anılması gerekirdi.”
Merkezi Brüksel’de bulunan Avrupa Süryaniler Birliği’nin yürütme kurulu üyesi David Vergili ise mesajda yer almamalarını diyaspora faaliyetlerinin Ermenilere kıyasla daha geç başlamasına bağlıyor. “Ermeni soykırımıyla birlikte Süryanilerin de aynı süreçten geçtiği tartışılmaz bir gerçek. Bu nedenle metin içinde Süryanilerin de olması gerekirdi. Ancak bunu beklemek de zor. Çünkü Süryaniler Türkiye’de sadece Mor Gabriel üzerinden tartışılıyor” diyen Vergili, Süryanilerin tarihsel ya da siyasi sorunlarının gündeme gelmediğini vurguluyor. Vergili, “Süryaniler ise uzun zaman sessizliğe büründü. Bu da yaşanan soykırımın sonuçlarından biri. Siyasi olarak hak talebinde bulunmaları ancak 1980’lerden sonra yurtdışına çıkmaları ile başladı. 90’larda görünür hale geldiler. Bu da Süryanilerin görünmemesinde büyük bir neden” diyor.

Süryani Dernekleri Federasyonu Başkanı Evgil Türker, mesajda Süryanilerin yer almamasını Ankara ’nın ‘taziye çerçevesi’ni genişletmek istememesine bağlıyor. Türker, “1915’te alınan karar bütün Hıristiyanları kapsıyordu. Bu kapsamda Süryaniler de büyük darbe yedi. Bizim tahminimize göre 500 bin kişi katledildi. Bugün Türkiye sınırları içinde nüfusumuz 20 binse bu Sefyo’nun sonucudur. Taziyede yer alamamamızın nedeni ise Süryani Soykırımı sorununun yaratılmak istenmemesi” görüşünü dile getiriyor.

Türker, Süryani toplumunun yaşadıklarının hükümet cephesinden de bilindiğini söylüyor. Türker, “Ankara’dan bugüne kadar bizlere sadece bireysel taziyeler geldi. AK Partililer de bizimle görüşmelerinde ‘size haksızlık yapıldı’ dediler. Ama resmi anlamda açıklama yapılmadı” diyor. Süryanilerin 1. Dünya Savaşı’ndaki çatışma sürecine de dahil olmadığını ifade eden Türker şunları söylüyor: “Osmanlı’nın son döneminde ulusalcılığın gelişmesiyle büyük metropollerde belki aydınlanma olmuştu ama kırsal kesimde böyle bir uyanış da yoktu. Bu nedenle silahlanmadılar ya da isyan çıkartmadılar. Hatta kiliseler haricinde örgütlenmeleri de yoktu.”
Türker’e göre taziye mesajında Ermenistan’ın da etkisi büyük: “Ermenilerin Ermenistan’ı var. Ancak bir Süryani devleti yok. Bizi savunabilecek bir ses bulunmuyor. Sadece uluslararası kamuoyunun vicdanına kalmış durumdayız” diyor.
Süryanilerin Türkiye’deki ilk gazetesi Sabro’nun sahibi ve Genel Yayın Yönetmeni Tuma Çelik de Türker ile aynı görüşte. Çelik, taziye mesajını önemli bulsa da içeriğinin Süryanileri incittiğini şöyle ifade ediyor: “Bir başlangıç olması açısından umutlu yaklaşsam da çok geç kalındı. 99 yıldır devletin sürekli inkâr ettiği bir konuda verilen mesajda, ‘hiçbir şey yaşanmadı’ tezinden ‘karşılıklı çatışma’ ifadesine gelindi. Bu inkârın sürdüğünü gösterdiği için burukluk yarattı. Özellikle de nüfusunun üçte ikisini kaybeden Süryanileri hiç içermiyor olması bizleri üzdü.”
Çelik, 1915’te Ermenilerle birlikte Süryanilerin de aynı kaderi yaşadığının altını çiziyor ve ekliyor: “Eğer bu yaşananlar sadece Ermenilere yönelikse o zaman bizim nüfusumuz nerede? Bu kadar insan neye kurban gitti? Yok eğer Süryaniler de aynı süreci yaşadıysa neden dile getirilmiyor? Bunları düşününce umudumuzu kaybediyoruz. Bir insanı bir kez öldürebilirsiniz. Ancak inkâr bizi her gün öldürüyor. Bu süreç 1915 kadar, hatta daha fazla acı veren bir konu.”
Tuma Çelik, Başbakan Erdoğan’ın 2005 yılında önerdiği ‘ortak tarih komisyonu’ gibi bir girişimin Süryaniler için de gerçekleşmesi gerektiğini ifade ederken, “Böyle bir komisyonun içinde biz de yer almak isteriz. Biz samimiyet istiyoruz. Eğer samimi olunacaksa Süryaniler için de adım atılması gerekiyor” diye konuşuyor.

Neden Süryanice yoktu?

Çelik’in mesaja yönelik eleştirilerinden biri de açıklamanın Süryanice yayımlanmaması: “Bu mesaj 9 dilde yayımlandı ancak aralarında Süryanice yok. Bu da bize açıklamada yer alan ‘diğer Osmanlı vatandaşları’ tanımının bizi kapsamadığını gösteriyor. Yani nüfusunu kaybetmiş bir halk tamamen yok sayılıyor.” Protestan Süryaniler için de metinde anılmamaları büyük eksik. Süryani araştırmacı yazar İsa Karataş açıklamanın büyük ölçüde olumlu olduğunu söylüyor, eksiklerine rağmen önemli bir açıklama olduğunu belirterek şu görüşü dile getiriyor: “Eski olayları tamamen çözmenin bir yolu yok. Olan oldu artık. Ama yaşananın anlaşıldığının gösterilmesi önemli. Ne yaparsak yapalım acıları sona erdiremeyiz ama acıları inkâr etme noktasından vazgeçiliyorsa önemlidir. Taziye çok insani bir davranış. Biz de taziye beklerdik. Süryanilerin de adının anılması gerekirdi.”
Merkezi Brüksel’de bulunan Avrupa Süryaniler Birliği’nin yürütme kurulu üyesi David Vergili ise mesajda yer almamalarını diyaspora faaliyetlerinin Ermenilere kıyasla daha geç başlamasına bağlıyor. “Ermeni soykırımıyla birlikte Süryanilerin de aynı süreçten geçtiği tartışılmaz bir gerçek. Bu nedenle metin içinde Süryanilerin de olması gerekirdi. Ancak bunu beklemek de zor. Çünkü Süryaniler Türkiye’de sadece Mor Gabriel üzerinden tartışılıyor” diyen Vergili, Süryanilerin tarihsel ya da siyasi sorunlarının gündeme gelmediğini vurguluyor. Vergili, “Süryaniler ise uzun zaman sessizliğe büründü. Bu da yaşanan soykırımın sonuçlarından biri. Siyasi olarak hak talebinde bulunmaları ancak 1980’lerden sonra yurtdışına çıkmaları ile başladı. 90’larda görünür hale geldiler. Bu da Süryanilerin görünmemesinde büyük bir neden” diyor.

Seyfo Nedir?

Süryani (Asuri, Arami, Keldani, Nasturi) halkının 1915’te yaşadıklarını tanımlamak için kullandıkları ‘Seyfo’ Süryanice ‘kılıç’ anlamına geliyor. ‘Kılıçtan geçirilerek katledilme’yi ifade etmek için kullanılan kelime, Ermeniler arasındaki ‘Medz Yeğern’ yani ‘Büyük Felaket’ gibi soykırımı işaret ediyor. Süryani tarihinin en karanlık sayfalarından birisi olarak adlandırılan dönemde Osmanlı İmparatorluğu egemenliğinde yaşayan Süryani nüfusunun üçte ikisini kaybettiği belirtiliyor. Süryani Soykırımı, İsveç ve Avustralya tarafından resmen kabul ediliyor.

Tayland Kilisesi, 1400’den Fazla Kişinin Vaftizini Kutladı
Küresel salgının başlangıcında Tayland için kasvetli tahminlerde bulunulmasına rağmen, Güneydoğu Asya ülkesindeki Evanjelik Kilise heyecan verici bir büyüme yaşadı. Christianity...
Salgın Sonrası Kilise Bağışlarında Artış Görüldü
Christianity Today’s Church Law & Tax tarafından 7-30 Ağustos tarihleri arasında yürütülen ankete göre, koronavirüs salgını nedeniyle bu yılın başında...
Vatikan’da Beklenmeyen   İstifa
Vatikan’daki en üst düzey görevlerden biri olan ve başbakan vekilliği pozisyonuna denk gelen Devlet Sekreteri Vekili olarak görev yaparken, 2018’den...
Salgın Döneminde Mücadele Eden Pastörler İçin Dua Gecesi
Megakilise pastörü ve popüler yazar David Platt, koronavirüs salgını sırasında konuştuğu bazı kilise liderlerinin her zamankinden daha fazla mücadele ettiklerini...
Tayland’da Yere Atılan Çöpler Sahiplerine İade Edilecek
Tayland’ın en eski milli parkında yere çöp atanlara karşı yeni bir uygulama başlatılıyor. Hayvanları ve güzel manzarasıyla ünlü Khao Yai...
Çin Hükümeti, Din Adamlarını Hapsetmeye Devam Ediyor
Çin’in Jiangxi eyaletinden alınan yeni bir rapora göre, Çin hükümetini desteklemeyi reddeden Katolik din adamlarını tutuklamaya devam ediyor. UCA News,...
Papa Françesko: ‘‘Tanrı Herkesi, Her Zaman Çağırır’’
Papa Françesko, Pazar günkü vaazında İsa’nın bağdaki işçilerle ilgili benzetmesinde toprak sahibinin iki tutumunu vurguladı: ‘Çağrı’ ve ‘Ödül’ Herkesi Her...
2024 Yılında Kadın Astronot İlk Defa Ay’a Gidecek
NASA, 1972 yılından sonra ilk kez 2024’te 28 milyar dolarlık Artemis programı ile Ay’a biri kadın, diğeri erkek olmak üzere...
Aziz Sava’nın Mozaikleri Tamamlandı
Belgrad’daki Aziz Sava Kilisesi’nde 15 bin metrekarelik benzersiz mozaikler üzerinde çalışmalar tamamlandı. Yüzyılı aşkın bir sürenin sonunda, Belgrad Aziz Sava...
Papa Françesko, Otizmli Çocuklarla Bir Araya Geldi
Papa Françesko, Pazartesi günü otizm spektrum olan çocuklarla bir araya gelerek, Tanrı’nın gözünde herkesin güzel olduğunu söyledi. Papa, Avusturya’nın St....
Güney Sudan İçin Ortak Barış Çağrısı
Kiliseler ve Hristiyan kuruluşlar Güney Sudan’daki acil barış ihtiyacına dikkat çeken bir bildiriye imza atarak Dünya Barış Günü’nü kutladı. Güney...
San Francisco’daki Ermeni Okuluna Saldırı
San Francisco polisi, Krouzian-Zekaryan Vasburagan Ermeni Okulu’nun hafta sonu ateşli saldırıya maruz kaldığını bildirdi. San Francisco polisi, Cumartesi sabaha karşı...
Mısır’da 2 bin 500 yıl Öncesine Ait 27 Lahit Bulundu
Mısır’da arkeologlar, başkent Kahire’nin güneyindeki Sakkara nekropolünde bulunan bir kuyuda yaklaşık 2 bin 500 yıl öncesine ait 27 lahit keşfetti....
İran’da Hristiyanların Sayısı 1 Milyona Yaklaştı
Yapılan bir araştırmaya göre, İran’daki kilisenin ülkedeki rejimin şiddetli zulmüne ve baskısına rağmen 1 milyon üyeye sahip olduğu düşünülüyor. Hristiyanlarla...
Boko Haram, Küçük Çocukları Örgüte Dahil Ediyor
Boko Haram terör örgütü yıkıcı eylemleriyle Kuzey Nijerya ve Çad Gölü bölgesini rahatsız etmeye devam ediyor. Aşırılık yanlısı grup 2002...
ZİYARETÇİ YORUMLARI

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu aşağıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.

YORUM YAZ